Logo CIOP CIOPMapa serwisu English version
CIOPWsteczPoziom wy瞠jCIOP
.. | Powa積e awarie przemys這we - materia造 informacyjne | Artyku造 | Bibliografia (CIOP) | Kontakt | Us逝gi | Interesuj帷e odno郾iki | Serwis


Powa積e awarie przemys這we - Artyku造


Powa積e awarie w transporcie drogowym niebezpiecznych chemikali闚 (2) - ocena skutk闚
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 4/2011, str. 6-8

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy
mgr Agnieszka Gajek
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy
p趾 dypl. Leszek S這mka
Akademia Obrony Narodowej, Centrum Szkolenia Obrony Przed Broni Masowego Ra瞠nia


W artykule przedstawiono przyk豉dowe prognozy skutk闚 awarii w transporcie drogowym, wykonane przy zastosowaniu symulacji komputerowej, kt鏎e dotyczy造 wypadk闚 drogowych z udzia貫m cystern przewo膨cych chlor i amoniak. W symulacji wyznaczono strefy skutk闚 toksycznych ska瞠 powsta造ch w wyniku wycieku tych gaz闚 z cysterny w terenie otwartym, o lu幡ej oraz o zwartej zabudowie, w warunkach zimowych i letnich. Przedstawiono tak瞠 prognozy skutk闚 atak闚 terrorystycznych – detonacji cystern z kwasem azotowym lub z benzyn w terenie o zwartej zabudowie. Om闚ione, por闚nane i ocenione zosta造 skutki awarii transportowych, powoduj帷ych uwolnienie z cystern samochodowych benzyny, chloru oraz amoniaku w zale積o軼i od warunk闚 terenowych i atmosferycznych.

Powa積e awarie i zagro瞠nia terrorystyczne instalacji chemicznych (2) - zintegrowany system zarz康zania ryzykiem
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 2/2009, str. 10-13

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy,
dr Mieczys豉w J. Borysiewicz
Instytut Energii Atomowej
Centrum Doskona這軼i MANHAZ


"Efektywne zarz康zanie bezpiecze雟twem procesowym oraz ochron przed zagro瞠niami terrorystycznymi zak豉d闚 chemicznych wymaga integracji dzia豉 w obu tych obszarach, integracji okre郵onych procedur i narz璠zi stosowanych w analizie zagro瞠 procesowych (PHA) oraz w analizie podatno軼i zabezpiecze (SVA). Wyst瘼uje w nich wiele element闚 wsp鏊nych lub podobnych.
Przedstawione zalecenia dotycz: zapobiegania procesowym oraz umy郵nym przyczynom powa積ych awarii; zarz康zania integralno軼i procesu i sprz皻u z uwzgl璠nieniem ich podatno軼i na zagro瞠nia terrorystyczne; opracowania zintegrowanych plan闚 operacyjno-ratowniczych, uwzgl璠niaj帷ych dodatkowe zagro瞠nia; zapewnienia bezpiecze雟twa kontakt闚 z osobami spoza zak豉du oraz zapewnienia bezpiecze雟twa podczas przebywania 鈔odk闚 transportu substancji niebezpiecznych w zak豉dzie. "

Awarie i zagro瞠nia terrorystyczne instalacji chemicznych (1) - metody oceny podatno軼i na zagro瞠nia
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 1/2009, str. 2-5

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy,
dr Mieczys豉w J. Borysiewicz
Instytut Energii Atomowej
Centrum Doskona這軼i MANHAZ


"Mo磧iwe skutki terroryzmu chemicznego okre郵ono na podstawie przyk豉d闚 niekt鏎ych katastrofalnych powa積ych awarii przemys這wych oraz ocen wykonanych przez Agencj Ochrony 字odowiska USA (EPA). Om闚iono zasady przeciwdzia豉nia mo磧iwym, wskutek akt闚 terroru powa積ym awariom, polegaj帷e na wykonaniu analiz podatno軼i zabezpiecze (SVA), co pozwala na okre郵enie podatnych na dzia豉nia terrorystyczne "s豉bych" punkt闚 stacjonarnych instalacji przemys這wych, sieci ruroci庵闚 lub system闚 sterowania i system闚 informatycznych.
Przedstawiono zalecane do wykorzystania w Polsce metody i narz璠zia przeciwdzia豉nia terrorystycznym zagro瞠niom powa積ymi awariami zak豉d闚 chemicznych; opracowane w USA. S to dwie metody dotycz帷e analiz podatno軼i instalacji chemicznych i oceny zabezpiecze - metoda opracowana przez CCPS (Center for Chemical Process Safety) oraz metoda opracowana przez SOCMA (Synthetic Organic Chemical Manufacturers Association). W odniesieniu do cyberbezpiecze雟twa i zabezpiecze komputerowych system闚 sterowania oraz system闚 informatycznych jest to podej軼ie obejmuj帷e systemowy profil ochrony przemys這wego systemu sterowania (SPP) oraz metodyk analizy i oceny bezpiecze雟twa system闚 sterowania STOE (system target of evaluation) oraz metoda analiz podatno軼i system闚 technologii informacji CVSS (wsp鏊ny system punktowania podatno軼i)."

Rozporz康zenie REACH - sporz康zanie raportu bezpiecze雟twa chemicznego
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2008, str. 10-13

dr Katarzyna Miranowicz-Dzier瘸wska
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule om闚iono raport bezpiecze雟twa chemicznego zawieraj帷y wyniki przeprowadzonej oceny bezpiecze雟twa chemicznego, kt鏎y jest cz窷ci dokumentacji rejestracyjnej sk豉danej do Europejskiej Agencji Chemikali闚. Obowi您ek sporz康zania raportu bezpiecze雟twa chemicznego wynika z rozporz康zenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. nr 1907/2006 w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwole i stosowanych ogranicze w zakresie chemikali闚 (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikali闚, zmieniaj帷e dyrektyw 1999/45/WE oraz uchylaj帷e rozporz康zenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporz康zenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak r闚nie dyrektyw Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE. Rozporz康zenie to wesz這 w 篡cie 1 czerwca 2007 r.

Wdra瘸nie postanowie rozporz康zenia REACH
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 6/2008, str. 10-13

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono informacje i komentarze o wybranych, najbardziej istotnych postanowieniach rozporz康zenia REACH. Przedstawiono harmonogram wdra瘸nia g堯wnych postanowie REACH. Om闚iono wa積e na obecnym etapie wdra瘸nia rozporz康zenia procedury i wymagania, dotycz帷e nowego formatu kart charakterystyki substancji oraz rejestracji wst瘼nej. Przedstawiono i skomentowano wymagania rozporz康zenia REACH odnosz帷e si do rejestracji wst瘼nej oraz procedury jej realizacji.

Zagro瞠nie zdarzeniami o znamionach powa積ych awarii w Polsce
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 3/2008, str. 8-12

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik,
mgr Agnieszka Gajek
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


"Analiza danych GIO o liczbie zak豉d闚 stwarzaj帷ych zagro瞠nie wyst徙ienia powa積ej awarii w latach 2002-2006 oraz o liczbie zdarze o znamionach powa積ej awarii w latach 2003-2006 wykaza豉, 瞠 zak豉dy "niesevesowskie" stwarzaj du瞠 zagro瞠nie. 安iadczy o tym 216 zdarze w 730 zak豉dach "niesevesowskich" (81% wszystkich zdarze w zak豉dach stacjonarnych), podczas gdy w 341 zak豉dach "sevesowskich" takich zdarze by這 46 (19%). "Wska幡ik awaryjno軼i" w zak豉dach "niesevesowskich" jest ponad 3-krotnie wy窺zy ni w zak豉dach ZZR i ZDR.
Analiza wykaza豉 dominuj帷e zagro瞠nie transportu samochodowego w por闚naniu z innymi rodzajami transportu niebezpiecznych substancji: 160 zdarze - ok. 68% wszystkich zdarze w transporcie.
W zwi您ku z tym, aktualne staje si opracowanie zalece i niezb璠nych procedur zarz康zania bezpiecze雟twem w zak豉dach "niesevesowskich" oraz w odniesieniu do transportu samochodowego niebezpiecznych substancji. Jest to przedmiotem zada badawczych, kt鏎e zosta造 podj皻e w CIOP-PIB w ramach programu wieloletniego "Poprawa bezpiecze雟twa i warunk闚 pracy" na lata 2008-2010."

Cyberbezpiecze雟two przemys這wych system闚 sterowania
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 10/2007, str. 8-11

dr Mieczys豉w J. Borysiewicz
Instytut Energii Atomowej,
Centrum Doskona這軼i MANHAZ, Otwock-安ierk
prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


"Jednym z istotnych zagadnie zarz康zania bezpiecze雟twem instalacji chemicznych w aspekcie ochrony przed dzia豉niami terrorystycznymi i sabota穎wymi jest zapewnienie cyberbezpiecze雟twa system闚 informatycznych wykorzystuj帷ych sieci komputerowe.
W artykule przedstawiono informacje o opracowaniach zawieraj帷ych wytyczne i zalecenia dotycz帷e cyberbezpiecze雟twa, om闚iono zasady cyberbezpiecze雟twa w odniesieniu do przemys這wych system闚 sterowania (ICS - Industrial Control Systems), w szczeg鏊no軼i zagadnienia stosowania systemowego profilu ochrony (SPP).
Wa積ym instrumentem oceny i zapewnienia bezpiecze雟twa ICS jest metodyka STOE (System Target of Evaluation - systemowy obiekt oceny). Przedstawiono zakres STOE, rodzaje podatno軼i i zabezpiecze oraz za這瞠nia dotycz帷e bezpiecznego u篡tkowania ICS."

Zagro瞠nia powa積ymi awariami w Polsce - stan aktualny
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 5/2007, str. 14-18

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


Przedstawiono i przedyskutowano ilo軼iow definicj powa積ej awarii, ustanowion przez polskie przepisy. Na podstawie oficjalnych danych G堯wnego Inspektora Ochrony 字odowiska przedstawiono informacje o wielko軼i zagro瞠 powa積ymi awariami przemys這wymi w Polsce (stan na koniec 2005 r.). Na podstawie danych Komisji Europejskiej (tak瞠 om闚ionych w artykule), potencja zagro瞠 powa積ymi awariami przemys這wymi sytuuje Polsk w czo堯wce pa雟tw UE. Przedstawiono informacje o powa積ych awariach, jakie wydarzy造 si w Polsce w 2005 r. oraz skr鏒owe opisy wybranych kilkunastu powa積ych awarii.

Zmiany krajowych przepis闚 w sprawie kryteri闚 kwalifikacyjnych dla zak豉d闚 stwarzaj帷ych zagro瞠nie powa積 awari przemys這w
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 10/2006, str. 9-11

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono i om闚iono zmiany kryteri闚 kwalifikacyjnych wprowadzone rozporz康zeniem MG z 2006 r. Wskazano na wp造w zmian klasyfikacji substancji niebezpiecznych (rozporz康zenie MZ z 2005 r.) na zaliczanie zak豉d闚 do kategorii zwi瘯szonego lub du瞠go ryzyka oraz na ocen wielko軼i skutk闚 powa積ych awarii.

Zmiany krajowych przepis闚 dotycz帷ych niekt鏎ych element闚 i procedur przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2006, str. 16-19

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono i om闚iono zmiany systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym wprowadzone ostatnio do prawa krajowego postanowieniami ustawy z 2006 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony 鈔odowiska oraz niekt鏎ych innych ustaw oraz zmiany wymaga dotycz帷ych raportu o bezpiecze雟twie zawarte w rozporz康zeniu MGiP z 2005 r.

REACH - projekt rozporz康zenia Parlamentu Europejskiego oraz Rady w sprawie rejestracji, oceny, dopuszczania i ograniczania chemikali闚. G堯wne postanowienia, procedury, oczekiwane skutki
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 6/2006, str. 16-19

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule om闚iono postanowienia dotycz帷e g堯wnych procedur: rejestracji substancji, oceny dokumentacji oraz oceny informacji o substancjach, udzielania zezwole oraz wprowadzania ogranicze w odniesieniu do szczeg鏊nie niebezpiecznych chemikali闚. Przedstawiono informacje o oczekiwanych skutkach zwi您anych z wej軼iem w 篡cie rozporz康zenia REACH.

REACH - projekt rozporz康zenia Parlamentu Europejskiego oraz Rady w sprawie rejestracji, oceny, dopuszczania i ograniczania chemikali闚. Przyczyny i przes豉nki
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 5/2006, str. 12-15

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


Przedstawiono przyczyny i przes豉nki uzasadniaj帷e potrzeb zastosowania nowych zasad post瘼owania w odniesieniu do niebezpiecznych substancji chemicznych w Unii Europejskiej: du瞠 nara瞠nie pracownik闚 na dzia豉nie substancji chemicznych, nieskuteczno嗆 obecnego prawodawstwa Wsp鏊notowego dotycz帷ego substancji chemicznych w zakresie zapewnienia bezpiecze雟twa i zdrowia pracownik闚, konsument闚 oraz 鈔odowiska naturalnego.

Udzia spo貫cze雟twa w zapobieganiu powa積ym awariom przemys這wym - mo磧iwo軼i prawne
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 11/2005, str. 8-10

mgr Magdalena Mici雟ka
Kujawsko-Pomorska Szko豉 Wy窺za w Bydgoszczy
Uniwersytet Miko豉ja Kopernika w Toruniu


Sta造 rozw鎩 techniki powoduje, 瞠 awarie przemys這we staj si coraz gro幡iejsze dla otoczenia. Na ich skutki przede wszystkim nara穎na jest ludno嗆 zamieszkuj帷a okolice du篡ch zak豉d闚 przemys這wych. Ustawa : Prawo ochrony 鈔odowiska, wychodz帷 naprzeciw 鈍iatowym tendencjom upowszechniania zasad jawno軼i i demokracji w procedurach decyzyjnych, wprowadza w 郵ad za dyrektyw Seveso II oraz Konwencj Aarhus szereg instrument闚 prawnych s逝膨cych spo貫cze雟twu w sprawach przeciwdzia豉nia i zapobiegania skutkom powa積ych awarii. W artykule zaprezentowano regulacje umo磧iwiaj帷e zar闚no dost瘼 do informacji, jak i udzia spo貫cze雟twa w procesach decyzyjnych dotycz帷ych tych zagadnie.

Uzupe軟ienia i zmiany przepis闚 Dyrektywy Seveso II
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2004, str. 8-11

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


"W artykule om闚iono przepisy Decyzji Komisji 98/433/WE dotycz帷ej jednolitych kryteri闚 cz窷ciowego zwolnienia od wymaga odnosz帷ych si do raportu bezpiecze雟twa oraz Decyzji Komisji 1999/314/WE dotycz帷ej kwestionariusza, zgodnie z kt鏎ym powinny by sporz康zane trzyletnie raporty pa雟tw cz這nkowskich o zastosowaniu Dyrektywy Seveso II.
Om闚iono tak瞠 zmiany Dyrektywy Seveso II, wprowadzone przez Dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/105/WE, dotycz帷e zakresu obowi您ywania tej dyrektywy, dodatkowych zada oraz procedur systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym, zmian kryteri闚 kwalifikacyjnych, termin闚 realizacji zada i procedur oraz zada adresowanych do w豉dz pa雟tw cz這nkowskich oraz do Komisji WE."

Zawarto嗆 i cele programu zapobiegania awariom i systemu bezpiecze雟twa w zak豉dach zwi瘯szonego oraz du瞠go ryzyka wyst徙ienia powa積ej awarii przemys這wej
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 2/2004, str. 22-25

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik,
dr in. Wojciech Doma雟ki
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono wymagania przepis闚 unijnych (Dyrektywa Seveso II) oraz polskich (Prawo ochrony 鈔odowiska) odnosz帷ych si do program闚 zapobiegania awariom (PZA) i system闚 zarz康zania bezpiecze雟twem (SZB) w zak豉dach zwi瘯szonego (ZZR) oraz du瞠go ryzyka (ZDR) wyst徙ienia powa積ej awarii przemys這wej. Sformu這wano zalecenia dotycz帷e zawarto軼i i cel闚 PZA i SZB w zak豉dach obu kategorii. Zwr鏂ono szczeg鏊n uwag na PZA i SZB w zak豉dach kategorii ZZR, w kt鏎ych, ze wzgl璠u na wskazane w artykule wady przepis闚 polskich, przeciwdzia豉nie powa積ym awariom mo瞠 okaza si niedostatecznie skuteczne.

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym - nowe regulacje prawne (2)
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2003, str. 2-5

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono i om闚iono rozporz康zenia ministra gospodarki, pracy i polityki spo貫cznej dotycz帷e wymaga, jakie powinien spe軟ia raport o bezpiecze雟twie oraz wymaga, jakim powinny odpowiada wewn皻rzne oraz zewn皻rzne plany operacyjno-ratownicze. Om闚ione rozporz康zenia ustalaj nowe wymagania, kt鏎e zast瘼uj obowi您uj帷e do dnia 30 czerwca 2003 r.

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 7-8/2003, str. 5-8

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


W artykule przedstawiono i om闚iono postanowienia dw鏂h rozporz康ze ministra rodowiska dotycz帷ych: 1) zakresu informacji odnosz帷ych si do zagro瞠 powa積ymi awariami przemys這wymi i sposobu podawania ich do publicznej wiadomo軼i, 2) kryteri闚 powa積ej awarii oraz sposobu wykonywania obowi您ku zg豉szania jej do G堯wnego Inspektora Ochrony 字odowiska. Reguluj one kolejne zagadnienia polskiego systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom.

Kszta速owanie postaw i zachowa pracownik闚 w celu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 6/2003, str. 8-11

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


"W artykule przedstawiono i om闚iono postanowienia przepis闚 Dyrektywy Seveso II, ustawy - Prawo ochrony 鈔odowiska oraz rozporz康zenia ministra gospodarki, dotycz帷e programu zapobiegania awariom (PZA) wraz z systemem zarz康zania bezpiecze雟twem (SZB) oraz wewn皻rznych plan闚 operacyjno-ratowniczych (WPO-R).
Na podstawie tych postanowie okre郵ono zadania i dzia豉nia maj帷e na celu kszta速owanie w豉軼iwych postaw, umiej皻no軼i, 鈍iadomo軼i oraz zachowa pracownik闚, niezb璠nych do skutecznej realizacji PZA, SZB, WPO-R."

Przewidywanie tworzenia si niebezpiecznych substancji chemicznych podczas powa積ych awarii przemys這wych
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 11/2002, str. 15-19

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik,
mgr. Agnieszka Gajek
Centralny Instytut Ochrony Pracy


W artykule przedstawiono wymagania przepis闚 unijnych oraz polskich, dotycz帷ych uwzgl璠niania niebezpiecznych substancji chemicznych powstaj帷ych w trakcie awarii. Om闚iono podstawowe za這瞠nia przyj皻e w celu przewidywania powstawania substancji nieobecnych w normalnych warunkach procesowych. Zaprezentowano spos鏏 prognozowania powstawania substancji w wyniku reakcji niepo膨danych. Oceniono znaczenie i prawdopodobie雟two powstawania niebezpiecznych substancji chemicznych w wyniku po瘸r闚 i reakcji niekontrolowanych.

Substancje niebezpieczne powstaj帷e podczas powa積ych awarii przemys這wych
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 10/2002, str. 14-18

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik,
mgr. Agnieszka Gajek
Centralny Instytut Ochrony Pracy


Przedstawiono wyniki analiz kilkuset powa積ych awarii przemys這wych. Om闚iono dane charakteryzuj帷e cz瘰totliwo嗆 wyst瘼owania awarii w zale積o軼i od rodzaj闚 dzia豉lno軼i przemys這wej oraz operacji procesowych. Przedstawiono informacje o substancjach uczestnicz帷ych w awariach oraz o powstawaniu w ich trakcie niebezpiecznych substancji nie wyst瘼uj帷ych w normalnych warunkach procesu lub magazynowania.

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym - przepisy szczeg馧owe
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2002, str. 22-25

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


Przedstawiono i om闚iono postanowienia czterech rozporz康ze ministra gospodarki stanowi帷e przepisy szczeg馧owe dotycz帷e systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym, ustanowionego na mocy ustawy - Prawo ochrony 字odowiska. Dotycz one: kryteri闚 kwalifikacyjnych dla zak豉d闚 zwi瘯szonego oraz du瞠go ryzyka powa積ej awarii przemys這wej, wymaga w odniesieniu do raport闚 o bezpiecze雟twie, wewn疘rznych oraz zewn皻rznych plan闚 operacyjnoratowniczych.

Obiekty zagra瘸j帷e powa積 awari przemys這w - nowe kryteria kwalifikacyjne
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 2/2002, str. 16-19

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


Om闚iono propozycje Komisji UE dotycz帷e zmian kryteri闚 kwalifikacyjnych Dyrektywy Seveso II. Przedstawiono nowy projekt rozporz康zenia ministra gospodarki uwzgl璠niaj帷y nowe kryteria UE.

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym w Polsce (3)
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 1/2002, str. 11-16

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


"Om闚iono pozosta貫 elementy i procedury systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym: wymagania zwi您ane z efektem domina, dokonywanie zmian w obiekcie niebezpiecznym, wymagania dotycz帷e wewn皻rznych i zewn皻rznych plan闚 operacyjno-ratowniczych, reagowanie na awarie, informowanie spo貫cze雟twa, wykonywanie kontroli, inspekcji oraz nadzoru, regulacje dotycz帷e skutk闚 transgranicznych, zagospodarowanie teren闚 oraz sankcje w przypadku niewykonywania obowi您k闚 i procedur systemu. Oceniono zgodno嗆 regulacji krajowych z wymaganiami Dyrektywy Seveso II."

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym w Polsce (2)
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 12/2001, str. 18-21

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


W artykule om闚iono kolejne elementy i procedury systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym: program zapobiegania awariom i system bezpiecze雟twa w zak豉dzie, raport o bezpiecze雟twie i procedure jego zatwierdzenia. Dokonano por闚na postanowie nowych przepis闚 polskich z wymaganiami Dyrektywy Seveso II.

System przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym w Polsce (1)
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 11/2001, str. 14-18

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


W publikacji przedstawiono i om闚iono pierwsz cz窷 zada i procedur systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym, ustanowionego przez nowe przepisy krajowe: kryteria kwalifikacyjne, procedur identyfikacji obiekt闚 niebezpiecznych oraz procedur zg這szenia. Oceniono ich zgodno嗆 z wymaganiami Dyrektywy Seveso II.

"Narz璠zia wspomagaj帷e wykonywanie zada i procedur systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom przemys這wym. Wyniki Programu Wieloletniego (1998-2001)"
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 10/2001, str. 2-7

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


Om闚iono wyniki sze軼iu projekt闚 badawczych wykonanych w latach 1998-2001 przez 5 jednostek naukowo-badawczych w ramach Programu Wieloletniego (b. SPR-1). Opracowane narz璠zia dotycz procedur identyfikacji i zg這szenia obiekt闚 niebezpiecznych, analizy oraz okre郵ania wielko軼i stref zagro瞠, wewn皻rznych i zewn皻rznych plan闚 operacyjno-ratowniczych, system闚 zintegrowanego zarz康zania w zak豉dach niebezpiecznych oraz w obszarach przemys這wych, materia堯w szkoleniowych.

"Przeciwdzia豉nie powa積ym awariom przemys這wym. Nowe polskie przepisy"
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 9/2001, str. 7-10

prof. Dr hab. In. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


Przedstawiono aktualny stan polskich przepis闚 odnosz帷ych si do przeciwdzia豉nia powa積ym awariom chemicznym. Om闚iono nowe przepisy dotycz帷e zapobiegania, gotowo軼i i reagowania na powa積e awarie przemys這we, zawarte we wchodz帷ych w 篡cie 1 pa寮ziernika 2001 r. ustawie Prawo ochrony 鈔odowiska oraz ustawie o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony 鈔odowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niekt鏎ych ustaw.

Wykonywanie przepis闚 Dyrektywy Seveso oraz zagro瞠nia powa積ymi awariami w pa雟twach UE
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 10/2000, str. 13-16

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy - Pa雟twowy Instytut Badawczy


Dyrektywa Rady 91/692/EWG normuj帷a i racjonalizuj帷a raporty o zastosowaniu niekt鏎ych dyrektyw dotycz帷ych 鈔odowiska wprowadzi豉 okre郵one zasady informowania Komisji przez pa雟twa cz這nkowskie UE o wykonywaniu postanowie wielu dyrektyw. R闚nocze郾ie zobowi您a豉 ona Komisj WE do opracowywania i publikowania zbiorczych raport闚 o wykonywaniu wskazanych dyrektyw, obejmuj帷ych trzyletnie okresy sprawozdawcze.
Dyrektywa 91/692/EWG dotyczy豉 tak瞠 Dyrektywy Seveso, tzn. 82/501/ EWG, wprowadzaj帷 odpowiednie zmiany do tre軼i artyku逝 18 tej dyrektywy.
Stosownie do wymaga Dyrektywy 91/692/EWG Komisja opublikowa豉 raport zawieraj帷y interesuj帷e informacje dotycz帷e zar闚no wdro瞠nia do prawodawstwa pa雟tw cz這nkowskich przepis闚 Dyrektywy Seveso jak i jej wykonywania w okresie 1994-1996. S to m.in. informacje o opracowanych i przed這穎nych w豉軼iwym w豉dzom raportach bezpiecze雟twa, opracowanych wewn皻rznych i zewn皻rznych planach awaryjnych, opracowanych informacjach dla spo貫cze雟twa, inspekcjach w obiektach niebezpiecznych przeprowadzonych przez kompetentne w豉dze - czyli informacje o wykonywaniu g堯wnych zada i procedur ustanowionych w Dyrektywie Seveso. Raport Komisji zawiera tak瞠 dane o powa積ych awariach przemys這wych, jakie mia造 miejsce w pa雟twach cz這nkowskich UE, o kt鏎ych informacje - zgodnie z wymaganiami Dyrektywy Seveso - zosta造 zg這szone do ustanowionych przez Komisj odpowiednich instytucji europejskich.
Niniejsza publikacja jest om闚ieniem tego raportu Komisji. Szczeg鏊n uwag zwr鏂ono na dane dotycz帷e wielko軼i zagro瞠 oraz powa積ych awarii przemys這wych. (...)

Ocena zagro瞠 powa積ymi awariami chemicznymi w Polsce w 鈍ietle kryteri闚 kwalifikacyjnych Dyrektywy Seveso II
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 7-8/2000, str. 14-19

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy



Zagro瞠nia wielkimi i lokalnymi awariami przemys這wymi
"BEZPIECZE垶TWO PRACY - nauka i praktyka" 6/2000, str. 12-16

prof. dr hab. in. Jerzy S. Michalik
Centralny Instytut Ochrony Pracy


W opublikowanych dotychczas artyku豉ch z cyklu „powa積e awarie chemiczne” om闚iono przepisy mi璠zynarodowe dotycz帷e przeciwdzia豉nia powa積ym awariom chemicznym(PACh) oraz uregulowania dotycz帷e tej problematyki w wybranych pa雟twach.
Kolejne artyku造 po鈍i璚ono om闚ieniu wprowadzonych w ostatnich latach oraz projektowanych przepisach krajowych, odnosz帷ych si do nadzwyczajnych zagro瞠 鈔odowiska (NZ), dotycz帷ych przeciwdzia豉nia PACh. Oceniono tak瞠, w jakim stopniu spe軟iaj one wymagania UE oraz OECD.
Istotnym aspektem dyskutowanej problematyki PACh/NZ jest ocena skali zagro瞠 powa積ymi przemys這wymi awariami chemicznymi w Polsce, a tak瞠 dla por闚nania - w pa雟twach Unii Europejskiej. Ten i nast瘼ne artyku造 z cyklu „powa積e awarie chemiczne" b璠 dotyczy 造ch w豉郾ie zagadnie. (...)

Przeciwdzia豉nie nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska - przepisy projektowane (2)
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 1/2000, str. 12-15

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Publikujemy drug cz窷 artyku逝 po鈍i璚onego om闚ieniu postanowie projektu rozrz康zenia Ministra Gospodarki (Md)-dotycz帷ego przepis闚 wykonawczych w sprawach przeciwdzia豉nia nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska (NZ). Pierwsza cze嗆 artyku逝 zosta豉 opublikowana w 12. numerze (grudzie 1999 r.) „Bezpiecze雟twa Pracy”. W artykule tym omawianie kolejnych element闚 projektowanego systemu przeciwdzia豉nia NZ zako鎍zono na procedurze powiadamiania w豉軼iwych w豉dz przez zarz康 przedsi瑿iorstwa o posiadanych niebezpiecznych obiektach (instalacjach) obu kategorii: NPZSA (zagro瞠nia lokalne w razie awarii) oraz WPZSA (zagro瞠nia o charakterze publicznym).
Wszystkie dotychczas om闚ione zadania i procedury dotyczy造 obu kategorii instalacji mog帷ych spowodowa NZ. Podkre郵amy ten fakt z tej przyczyny, 瞠 kolejne postanowienia projektu rozporz康zenia MG dotycz帷e obowi您k闚 zarz康u przedsi瑿iorstwa i wykonywanych w zak豉dzie procedur dotycz ju tylko przedsi瑿iorstw posiadaj帷ych obiekty kategorii WPZSA.
Innymi s這wy: wed逝g wprowadzanych aktualnie w Polsce przepis闚 w sprawach przeciwdzia豉nia NZ, to znaczy znowelizowanej ustawy o ochronie i kszta速owaniu 鈔odowiska oraz omawianego projektu rozporz康zenia MG, obowi您ki i zadania zarz康闚 obiekt闚 kategorii NPZSA, ograniczaj si w zasadzie tylko do powiadomienia w豉dz (notyfikacji).

Przeciwdzia豉nie nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska - przepisy projektowane (1)
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 12/1999, str. 12-16

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

W poprzednim artykule z cyklu powa積e awarie chemiczne om闚iono postanowienia wprowadzone przez znowelizowan ustaw o ochronie i kszta速owaniu 鈔odowiska oraz o zmianie niekt鏎ych ustaw dotycz帷e przeciwdzia豉nia nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska (NZS). Zwr鏂ono uwag na fakt, 瞠 nowe regulacje ustawowe wprowadzi造 tylko niekt鏎e elementy systemu przeciwdzia豉nia powa積ym awariom chemicznym (PACh), ustalonego w dyrektywie Comah (Seveso II) i obowi您uj帷ego w Unii Europejskiej. Pozosta貫 elementy tego systemu, zgodnie z przyj皻ymi za這瞠niami, mia造 by wprowadzone w 篡cie w drodze rozporz康ze Ministra Gospodarki (MG) na mocy delegacji zawartych w ustawie.
Jak wiadomo, wspomniane rozporz康zenia MG nie zosta造 dotychczas wydane. Kwestie dotycz帷e zahamowa we wprowadzaniu tych przepis闚 zosta造 r闚nie skomentowane w poprzednim artykule.
Wychodz帷 naprzeciw zainteresowaniu wielu przedsi瑿iorstw, instytucji oraz 鈔odowisk zapowiedzianymi i oczekiwanymi polskimi przepisami w sprawach przeciwdzia豉nia NZ, w niniejszej publikacji zostan przedstawione postanowienia zawarte w gotowym od dawna projekcie rozporz康zenia MG.
Ich prezentacja wydaje si celowa tak瞠 z innych jeszcze przyczyn.
Chodzi, po pierwsze, o szersze ni ma to miejsce dzisiaj upowszechnienie w Polsce zada i procedur przeciwdzia豉nia NZ, kt鏎e maj by wprowadzone. Umo磧iwi to lepsze przygotowanie zainteresowanych przedsi瑿iorstw i instytucji do spe軟ienia trudnych obowi您k闚 krajowego systemu przeciwdzia豉nia NZ.
Po drugie - je郵i ma by spe軟ione za這瞠nie, 瞠 przepisy polskie maj by zgodne z wymaganiami Dyrektywy Co-ma4(Seveso II) - celowa jest ocena zgodno軼i projektowanych przepis闚 z regulacjami UE.
Maj帷 na wzgl璠zie „patow" sytuacj we wprowadzaniu tych przepis闚, om闚ion w poprzedniej publikacji, wydaje si, 瞠 istnieje konieczno嗆 ponownej nowelizacji postanowie dotycz帷ych NZ. Znowelizowane (odpowiednio uzupe軟ione i zmienione) postanowienia ustawy powinny umo磧iwi wprowadzenie na mocy rozporz康ze MG adekwatnego do wymaga UE oraz OECD i - co niezwykle wa積e - wykonalnego przez podmioty systemu obowi您k闚, zada i procedur przeciwdzia豉nia NZ.
Alternatyw wobec takich zmian ustawy mog這by by przyj璚ie odr瑿nej ustawy w sprawie przeciwdzia豉nia NZ reguluj帷ej ca這嗆 zagadnienia. Jak wiadomo, taki wariant by w latach dziewi耩dziesi徠ych r闚nie rozpatrywany.
Nale篡 w tym miejscu podkre郵i, 瞠 postanowienia zawarte w projekcie rozporz康zenia MG s w wi瘯szo軼i zgodne z wymaganiami Dyrektywy Comah (Seveso II) i w zwi您ku z tym stanowi dobr podstaw lub wr璚z gotowe fragmenty przysz造ch, ostatecznych krajowych regulacji prawnych dotycz帷ych przeciwdzia豉nia PACh/NZ. (...)

Przeciwdzia豉nie nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska Nowe regulacje ustawowe
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 11/1999, str. 9-13

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Ustanowienie w Polsce przepis闚 dotycz帷ych przeciwdzia豉nia nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska (NZ) by這 przedmiotem kilkuletnich dyskusji i prac. Rozwa瘸no mo磧iwo嗆 opracowania i przyj璚ia odr瑿nej ustawy reguluj帷ej te zagadnienia. Ostatecznie jednak przej皻o koncepcj wprowadzenia do ustawy o ochronie i kszta速owaniu 鈔odowiska postanowie dotycz帷ych zasadniczych kwestii przeciwdzia豉nia NZ. Sprawy szczeg馧owe natomiast mia造 by uregulowane w drodze rozporz康ze odpowiednich ministr闚 na podstawie stosownych delegacji zawartych w ustawie.
Podkre郵amy ten fakt z dw鏂h powod闚:
- W podobny spos鏏 sprawy przeciwdzia豉nia zagro瞠niom awariami uregulowa這
  wiele pa雟tw, kt鏎e wprowadzi造 przepisy krajowe adekwatne do wymaga UE
  (pa雟twa cz這nkowskie UE) lub wymaga OECD. Om闚iono je w artyku豉ch z cyklu
  powa積e awarie chemiczne. Umo磧iwia to dokonanie interesuj帷ych por闚na
  je郵i chodzi o sposoby wprowadzenia podobnych przepis闚 w Polsce.
- Polskie prawodawstwo wymaga przestrzegania zasady, w my郵 kt鏎ej
  postanowienia nak豉daj帷e na podmioty regulacji prawnych obowi您ki, zadania
  b康 uprawnienia musz mie rang postanowie ustawowych lub powinny by
  jednoznacznie okre郵one w ustawie w tzw. delegacjach, upowa積iaj帷ych i
  obowi您uj帷ych organy w豉dzy wykonawczej do wprowadzenia przepis闚
  szczeg馧owych w drodze rozporz康zenia.
Sprawami tymi zajmiemy si w dalszej cz窷ci tego artyku逝 dyskutuj帷 o wprowadzonych polskich przepisach dotycz帷ych przeciwdzia豉nia NZ oraz dokonuj帷 oceny ich zgodno軼i z wymaganiami przepis闚 mi璠zynarodowych. Ocena tej zgodno軼i oraz wykonalno軼i postanowie jest zasadniczym celem niniejszej publikacji. (...)

Przeciwdzia豉nie powa積ym awariom chemicznym w Polsce - obecny stan przepis闚 (2)
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 10/1999, str. 16-21

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Publikujemy drug cz窷 artyku逝 omawiaj帷ego polskie przepisy dotycz帷e przeciwdzia豉nia powa積ym awariom chemicznym wed逝g stanu na koniec 1997 roku. Pierwsz cze嗆 opublikowano w „Bezpiecze雟twie Pracy” nr 9 (338) z br.

Gotowo嗆 na wypadek powa積ej awarii
Dotychczas nie by這 w Polsce przepis闚 obliguj帷ych przedsi瑿iorc闚 do przygotowania plan闚 post瘼owania na wypadek awarii. W du篡ch zak豉dach chemicznych, w kt鏎ych powo豉no stacje ratownictwa chemicznego, s opracowane og鏊nozak豉dowe plany ratownictwa. W innych zak豉dach funkcjonuj plany i instrukcje dzia豉nia na wypadek du篡ch awarii, kt鏎e r騜ni si ze wzgl璠u na czas ich opracowania i wymagania, kt鏎e by造 uwzgl璠niane przy ich sporz康zaniu - np. obrony cywilnej, ochrony przeciwpo瘸rowej lub przeciwdzia豉nia nadzwyczajnym zagro瞠niom 鈔odowiska. Cz瘰to nie by造 one skoordynowane z mo磧iwo軼iami s逝瘺 publicznych, kt鏎e powinny bra w nich udzia, gdyby skutki awarii mog造 mie zasi璕 wi瘯szy od obszaru zak豉du i mog造 zagra瘸 ludziom i 鈔odowisku.
Zgodnie z wymaganiami rozporz康zenia Ministra Spraw Wewn皻rznych z dnia 22 stycznia 1993 roku w sprawie szczeg馧owych zasad przeciwpo瘸rowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunk闚, jakim powinny odpowiada drogi po瘸rowe w豉軼iciel, zarz康ca i u篡tkownik obiektu lub terenu zobowi您any jest do identyfikacji potencjalnych zagro瞠, ustalenia sposobu post瘼owania na wypadek awarii i uzgodnienia go z w豉軼iwym komendantem rejonowym (obecnie powiatowym) Pa雟twowej Stra篡 Po瘸rnej. (...)

Przeciwdzia豉nie powa積ym awariom chemicznym w Polsce - obecny stan przepis闚 (1)
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 9/1999, str. 9-14

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Opublikowane dotychczas na lamach „Bezpiecze雟twa Pracy" w ramach cyklu „powa積e awarie chemiczne” artyku造 mia造 na celu zaznajomienie PT Czytelnik闚 z og鏊nymi zasadami oraz szczeg馧owymi procedurami zapobiegania powa積ym przemys這wym awariom chemicznym (PACh) i ograniczania ich skutk闚, ustanowionymi w przepisach mi璠zynarodowych oraz w niekt鏎ych wybranych pa雟twach.
Upowszechnienie w Polsce wymaga przepis闚 mi璠zynarodowych, ustanowionych dyrektywami Unii Europejskiej a tak瞠 w zaleceniach OECD oraz w konwencjach MOPi EKG-ONZ, pozostawa這 w 軼is造m zwi您ku z rozpocz皻ym w naszym kraju procesem opracowania i wdra瘸nia podobnych przepis闚.
Celem serii kolejnych artyku堯w w ramach cyklu powa積e awarie chemiczne jest om闚ienie aspekt闚 prawnych, technicznych oraz proceduralnych w Polsce. W przekonaniu autora ma to istotne znaczenie ze wzgl璠u na wspomniane ju rozpocz璚ie wdra瘸nia stosownych regulacji prawnych w Polsce,
Ten i nast瘼ny artyku po鈍iecono : prezentacji i dyskusji nad przepisami prawnymi obowi您uj帷ymi w Polsce, dotycz帷ymi bezpo鈔ednio nadzwyczajnych zagro瞠 鈔odowiska (NZ) lub odnosz帷ymi si po鈔ednio do poszczeg鏊nych aspekt闚 przeciwdzia豉nia im. Kolejne b璠 po鈍i璚one dyskusji nad ju wprowadzonymi nowymi regulacjami ustawowymi oraz projektowanymi przepisami wykonawczymi.
Dla lepszej czytelno軼i prezentowanego materia逝 zastosowano chronologiczne om闚ienie stanu prawnego. W pierwszej kolejno軼i zostan om闚ione przepisy pozostaj帷e w zwi您ku z NZ obowi您uj帷e w Polsce wed逝g stanu na koniec 1997 r.
Nast瘼ny artyku b璠zie po鈍i璚ony prezentacji nowych regulacji ustawowych, dotycz帷ych przeciwdzia豉nia NZ wprowadzonych w 篡cie l stycznia 1998 r. na mocy znowelizowanej ustawy o ochronie i kszta速owaniu 鈔odowiska z 29 sierpnia 1997 r. (...)

Przeciwdzia豉nie zagro瞠niom awariami przemys這wymi w USA (2) Ochrona ludno軼i i 鈔odowiska
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 7-8/1999, str. 17-20

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

W przedniej publikacji om闚iono rozporz康zenie OSHAPSM- 1910,119 reguluj帷e zasady i procedury przeciwdzia豉nia zagro瞠niom awariami chemicznymi z punktu widzenia ochrony pracownik闚 zatrudnionych w obiektach niebezpiecznych.
Zmieniona ustawa o czystym powietrzu (CAAA z 1990 r.) zobowi您a豉 tak瞠 Agencj Ochrony 字odowiska USA(EPA) do wydania przepis闚 reguluj帷ych zasady i procedury przeciwdzia豉nia awaryjnym uwolnieniom do otoczenia (do atmosfery) niebezpiecznych substancji chemicznych, Celem tych przepis闚 by豉 ochrona przed skutkami awarii chemicznych ludno軼i poza zak豉dem oraz 鈔odowiska.
W wyniku prowadzonych w latach 1990-1993 przez BPAprac, zosta造 przygotowane i opublikowane w styczniu 1994 r. przepisy zawieraj帷e postanowienia dotycz帷e zapobiegania awariom chemicznym - Part 68 - Chemical accident prevention provisions. Przepisy te wesz造 w 篡cie 2 marca 1994 r. Ustala造 one m.in. zakres obowi您ywania, definicje, zasady okre郵ania warto軼i progowych substancji i mieszanin; przepisy te wprowadza造 tak瞠 kryteria kwalifikacyjne w postaci wykaz闚 substancji (regulated subs豉nces for accidental release preventian) wraz z warto軼iami progowymi oraz regulowa造 niekt鏎e inne kwestie.
W rozporz康zeniu tym zapowiedziano wprowadzenie przepis闚 dotycz帷ych wymaga w odniesieniu do zarz康zania ryzykiem, kt鏎e mia造 by opracowane i opublikowane w terminie p騧niejszym - Risk rnanagement plan re徜irements (reserved), tzn. wspomnianego ju rozporz康zenia EPARMP.
Projekt przepis闚 dotycz帷y EPARMP zosta opublikowany w 1993 r., poddany szerokiej dyskusji w kr璕ach zainteresowanych oraz dyskusji publicznej. Rozporz康zenie EPA RMP ostatecznie wesz這 w 篡cie 19.08.1996 r.
Przeciwdzia豉nie awariom chemicznym z punktu widzenia ochrony ludno軼i i 鈔odowiska zosta這 wi璚 uregulowane w USA w dw鏂h etapach i zawarte w cz窷ci 68 (Part 68) kodeksu regulacji federalnych (40 CFR) z lat 1994 i 1996. Stanowi one 陰cznie sp鎩n ca這嗆 i zostan om闚ione w dalszej cz窷ci artyku逝. (...)

Przeciwdzia豉nie zagro瞠niom awariami przemys這wymi w USA (1) Ochrona pracownik闚
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 6/1999, str. 19-22

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Zagadnienia dotycz帷e zapobiegania zagro瞠niom awariami oraz ograniczania ich skutk闚 sta造 si w Stanach Zjednoczonych przedmiotem zwi瘯szonego zainteresowania czynnik闚 decyzyjnych szczebla federalnego w latach osiemdziesi徠ych. Powa積y wp造w na tre嗆 postanowie przygotowywanych w闚czas ustaw i regulacji federalnych mia豉 katastrofa w Bhopalu (1984 r.). Jej przebieg oraz tragiczne skutki, a tak瞠 fakt, 瞠 zak豉dy w Bhopalu nale瘸造 do korporacji ameryka雟kiej mia造 i taki skutek, 瞠 podj皻o decyzj o opracowaniu odr瑿nych regulacji prawnych dotycz帷ych zapobiegania katastrofom chemicznym oraz ograniczania ich skutk闚. Sprawa ta 陰czy si 軼i郵e z nast瘼uj帷ymi regulacjami prawa federalnego.
1. W roku 1985 zosta豉 w USA przyj皻a ustawa o ochronie 鈔odowiska - Environ-ntent Protection Act, 1985.
2. Przygotowano i uchwalono federaln ustaw dotycz帷 przygotowania plan闚 post瘼owania na wypadek wielkich awarii, post瘼owania w takich sytuacjach oraz powiadamiania i udzia逝 spo貫cze雟twa: Superfund Amendments and Reauthorization Act - SARA, znana tak瞠 jako Emergency Planning and Community Right-to-Know Act (ustawa o planowaniu awaryjnym oraz prawie spo貫cze雟twa do informacji).
3. Dokonano zmiany ustawy o ochronie powietrza: Clean Air Act Amendments -CAAA.
Na podstawie stosownych dyspozycji zawartych w tych ustawach podj皻o w USA dalsze dzia豉nia. I tak:
- Agencja Ochrony 字odowiska - Environment Protection Agency (EPA) opracowa豉 i opublikowa豉 list najbardziej niebezpiecznych substancji: extremaly extremely hazardous substances, znan pod akronimem EHS, kt鏎a zawiera ponad 300 pozycji,
- CAAA zobowi您a豉 federalnego ministra pracy, by do przepis闚 federalnych o bezpiecze雟twie proces闚 chemicznych w陰czy list najbardziej niebezpiecznych substancji; lista ta ma uwzgl璠nia substancje toksyczne, palne, wybuchowe oraz o wysokiej reaktywno軼i.
-  OSHA (Occupational Safety and Health Administration) - Urz康 Zawodowego Bezpiecze雟twa i Zdrowia - podj掖 prace maj帷e na celu przygotowanie federalnej regulacji (odpowiednik polskiego rozporz康zenia) w sprawach przeciwdzia豉nia zagro瞠niom awariami przemys這wymi z udzia貫m wysoce niebezpiecznych substancji chemicznych, w odniesieniu do 鈔odowiska pracy.
-  EPA, stosowanie do wymaga zawartych w CAAA zobowi您uj帷ych t agencj rz康ow do wprowadzenia przepis闚 reguluj帷ych kwestie przeciwdzia豉-
nia awaryjnym uwolnieniom niebezpiecznych substancji do otoczenia, podj窸a tak瞠 dzia豉nia w celu przygotowania odpowiednich regulacji prawnych, dotycz帷ych zagro瞠 skutkami awarii wobec ludno軼i i 鈔odowiska. (...)

Przeciwdzia豉nie zagro瞠niom awariami przemys這wymi i transportowymi w Szwajcarii
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 5/1999, str. 13-16

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Rada Zwi您kowa (Bundesrat) Szwajcarii ustanowi豉 regulacj prawn dotycz帷 przeciwdzia豉nia awariom 27 lutego 1991 roku. Jest to: Verordnung ber den Schutz vor St顤f鄟len (St顤fallverordnung - StFV) - Rozporz康zenie o ochronie przed awariami, dalej StFV. Podstaw prawn StFV s postanowienia dwu ustaw: Umweltschutzgesetz (USG) - ustawa o ochronie 鈔odowiska z 7.10.1983 r. oraz Gew酲serschulzgesetz (GSchG) - ustawa o ochronie w鏚 z 8.10.1973 r.

Og鏊na charakterystyka StFV
Chocia generalne zasady tej regulacji s zbli穎ne do og鏊nych cel闚 i za這瞠 om闚ionych ju mi璠zynarodowych akt闚 prawnych oraz regulacji brytyjskiej i niemieckiej, to jednak rozporz康zenie StFV r騜ni si merytorycznie w spos鏏 zasadniczy od nich. Wsp鏊ne jest to, 瞠 StFV dotyczy du篡ch (powa積ych) awarii, kt鏎e mog spowodowa skutki poza terenem zak豉du, czyli tzw. „nadzwyczajnych zagro瞠 鈔odowiska". StFV wprowadza podobne zadania i obowi您ki podmiot闚, jak to mia這 miejsce w Dyrektywie Seveso (DS), Dyrektywie Comah (DC), w rozporz康zeniach OMAM oraz BImSchV, a tak瞠 w innych aktach mi璠zynarodowych.
Rozporz康zenie StFV w kilku wa積ych kwestiach r騜ni si istotnie od regulacji
Unii Europejskiej ot騜 przepis闚 pa雟tw cz這nkowskich UE, a mianowicie:
- nie wprowadza dw鏂h poziom闚 zagro瞠nia - NPZSA i WPZSA [2,3] poprzez kryteria kwalifikacyjne; ustanawia tylko jedn warto嗆 progow, ale w豉dze nadzoruj帷e maj prawo 膨da dodatkowych  dzia豉,  czyli  zaostrzy rygory,
-  dotyczy nie tylko zagro瞠 awariami zwi您anymi z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi, ale uwzgl璠nia tak瞠 niebezpieczne odpady, 軼ieki, szlamy i inne pozosta這軼i identyfikuj帷 ich z nazwy oraz ustalaj帷 warto軼i progowe,
- dotyczy tak瞠 zagro瞠 awariami, w kt鏎ych 廝鏚這 zagro瞠 stanowi mikroorganizmy, w tym przypadku ustanawia ono bezprogowe kryteria kwalifikacyjne,
- dotyczy tak瞠 transportu substancji niebezpiecznych kolej, w transporcie drogowym oraz po rzece Ren.
Szwajcarskie rozporz康zenie StFV dotycz帷e zarz康zania awariami odr騜nia si wiec od regulacji nie tylko Unii Europejskiej i kraj闚 cz這nkowskich UE, ale tak瞠 od regulacji MOP oraz EKG-ONZ. Zawiera postanowienia, kt鏎e sprawiaj, 瞠 wi瘯szo嗆 dyspozycji UE i wszystkie wymagania konwencji MOP, konwencji helsi雟kiej oraz zalecenia OECD s spe軟ione. (...)

Przeciwdzia豉nie zagro瞠niom awariami przemys這wymi w Republice Federalnej Niemiec
„BEZPIECZE垶TWO PRACY nauka i praktyka” 4/1999, str. 22-25

prof. dr hab. in. JERZY S. MICHALIK
Centralny Instytut Ochrony Pracy

Awarie przemys這we z udzia貫m niebezpiecznych substancji chemicznych w Flixborough (1974) oraz Seveso (1976), sta造 si r闚nie w RFN impulsem, kt鏎y spowodowa dyskusje w sprawach ustanowienia aktu prawnego, reguluj帷ego dzia豉nia umo磧iwiaj帷e zapobieganie powa積ym awariom przemys這wym i ograniczanie ich skutk闚. Zdania by造 podzielone, wskazywano przy tym, 瞠 r騜ne kwestie bezpiecze雟twa w zak豉dach przemys逝 chemicznego Niemiec s ju uregulowane przez niekt鏎e akty prawne, a standard bezpiecze雟twa w tych zak豉dach jest bardzo wysoki.
Faktem jest, 瞠 prawo niemieckie (RFN) zawiera這 ju od wielu lat surowe regulacje dotycz帷e zachowania bezpiecze雟twa. Ponadto uchwalona ustawa federalna o ochronie przed emisjami - Bundes-Immissionsschutzgesetz (BImSchG), kt鏎a wesz豉 w 篡cie 1.04.1974 roku, uzupe軟i豉 istniej帷 w prawie niemieckim luk. Chodzi tu o brak uregulowa dotycz帷ych bezpiecze雟twa instalacji stwarzaj帷ych zagro瞠nie ze wzgl璠u na szkodliwe i niebezpieczne substancje chemiczne u篡wane b康 sk豉dowane w tych obiektach.
Nie wdaj帷 si w szczeg馧y, ustawa ta (BImSchG) zawiera豉 postanowienia dotycz帷e zapobiegania zagro瞠niom „innym" ni zwyk豉 emisja, zagro瞠niom dla ludno軼i i 鈔odowiska. Przeciwdzia豉nie im by這 warunkiem uzyskania zezwolenia na eksploatacj obiektu. (...)

Na g鏎 strony

Siedziba instytutu
Strona g堯wnaIndeks s堯wStrona BIPCIOP