Logo CIOP CIOPMapa serwisu English version
CIOPWsteczPoziom wyżejCIOP
.. | Informacje ogólne | Szacowanie ryzyka | Sprzęt ochrony oczu i twarzy

Promieniowanie nadfioletowe

Promieniowanie optyczne, w tym również promieniowanie UV, jest ważnym czynnikiem środowiska, niezbędnym do prawidłowego rozwoju i działalności człowieka. Jednak jego nadmiar powoduje wiele niekorzystnych skutków biologicznych, których mechanizmy powstawania i rozwoju nie są jeszcze do końca wyjaśnione. Promieniowanie nadfioletowe może być powodem wielu szkodliwych reakcji fotochemicznych w organizmie człowieka. Pochłonięte w nadmiarze przez skórę może spowodować oparzenia, zmiany pigmentacji, a także zmiany nowotworowe.

W przypadku oczu promieniowanie nadfioletowe krótsze od 290 nm jest całkowicie pochłaniane w nabłonku rogówki i spojówki, natomiast dłuższe fale wnikają głębiej, dochodząc do soczewki, gdzie ulegają pochłonięciu i jedynie bardzo niewielki ich odsetek dociera do siatkówki. Najczęściej spotykanym, ostrym objawem narażenia oka na nadfiolet jest stan zapalny rogówki i spojówek. W świetle najnowszych wymagań obowiązujących w Polsce i świecie, jako kryterium oceny zagrożenia promieniowaniem nadfioletowym uznano niedopuszczenie do powstania rumienia skóry, zapalenia rogówki i spojówki oka, rozwoju zmian nowotworowych skóry i zaćmy soczewki.

Jako kryterium oceny zagrożenia promieniowaniem nadfioletowym uznano niedopuszczalne do powstania rumienia skóry, zapalenia rogówki i spojówki oka, rozwoju zmian nowotworowych skóry i zaćmy soczewki.

Przyjęto następujące ustalenia [1]:
  • w celu niedopuszczenia do powstania rumienia skóry, zapalenia rogówki i spojówki oka oraz zmian nowotworowych skóry najwyższe dopuszczalne napromieniowanie skuteczne N¬¬S promieniowaniem nadfioletowym oka i skóry w ciągu zmiany roboczej wynosi 30 J/m2 i jest wyznaczane według krzywej skuteczności Sλ w zakresie 180 – 400 nm (rys. 1). Maksymalna skuteczność promieniowania nadfioletowego w wywoływaniu rumienia oraz zapalenia rogówki i spojówek występuje przy długości fali 270 nm,



gdzie:
Eλ – natężenie napromienienia dla długości fali λ
ES – skuteczne natężenie napromienienia
t – czas całkowitej ekspozycji na promieniowanie w ciągu zmiany roboczej
NS – skuteczne napromienienie


Rys. 1 Krzywa względnej widmowej skuteczności biologicznej nadfioletu Sλ [2]

  • w celu niedopuszczenia do powstawania zaćmy, dodatkowo ograniczono napromieniowanie NC oczu promieniowaniem w paśmie 315 – 400 nm do wartości 10 000 J/m2 w ciągu zmiany roboczej:




gdzie:
Eλ – natężenie napromienienia dla długości fali λ
EC –natężenie napromienienia pasmem 315 nm – 400 nm
t – czas całkowitej ekspozycji na promieniowanie w ciągu zmiany roboczej
NC – napromienienie pasmem 315 nm – 400 nm

Typowe źródła promieniowania nadfioletowego to:
  • Lampy rtęciowe niskoprężne, takie jak lampy używane do wzbudzania fluorescencji lub czarne światło, lampy aktyniczne oraz bakteriobójcze;
  • Lampy rtęciowe średnioprężne, takie jak lampy fotochemiczne;
  • Lampy rtęciowe wysokoprężne i lampy halogenowe, takie jak lampy słoneczne używane w solariach.

Do ochrony przed promieniowaniem nadfioletowym przekraczającym wartości NDN odpowiednio dla oczu i skóry powinien być stosowany odpowiednio dobrany sprzęt ochrony oczu i  twarz.

Literatura
1. Wolska A., Marzec S., Owczarek G., „Zasady higienicznej oceny nielaserowego promieniowania optycznego”, CIOP-PIB, Warszawa 2001.
2. ACGIH „Thresbold Limit Values for Physical Agents In the Work Environment” 1995-1996.

Na górę strony

Siedziba instytutu
Strona głównaIndeks słówStrona BIPCIOP
Linia

Copyright © Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy
Wszelkie prawa do udostępnianych materiałów informacyjnych są zastrzeżone.
Kopiowanie w celu rozpowszechniania fragmentów lub całości materiałów jest zabronione. Udostępnione materiały można kopiować zarówno we fragmentach,
jak i w całości wyłącznie na użytek własny.

ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, tel. (+48 22) 623 36 98, fax (+48 22) 623 36 93