Logo CIOP CIOPMapa serwisu English version
CIOPWsteczPoziom wyżejCIOP
.. | Zagrożenia życia i zdrowia | Źródła ekspozycji w środowisku pracy i życia | Zasady oceny narażenia i metody badań | Profilaktyka techniczna i organizacyjna | Słowniczek | Artykuły | Książki | Literatura uzupełniająca | Wykaz norm | Wykaz rozporządzeń | Materiały szkoleniowe i prezentacje multimedialne

Źródła ekspozycji w środowisku pracy i życia

Pola elektromagnetyczne są czynnikiem powszechnie występującym w środowisku w związku z wykorzystywaniu energii elektrycznej we wszystkich obszarach działalności człowieka.

Pole magnetyczne występuje wokół ładunków poruszających się (tzn. tworzących prąd elektryczny) lub na skutek namagnesowania niektórych materiałów i jest proporcjonalne do natężenia wywołującego je prądu.

Pole elektryczne występuje zarówno przy ładunkach poruszających się, jak i nieruchomych i związane jest z różnicą potencjału elektrycznego obiektów (tzn. jest proporcjonalne do napięcia elektrycznego).

Natężenie pola z reguły szybko maleje w miarę oddalania się od źródła pola.


Rys. 1. Linie sił pola magnetycznego wokół przewodu z prądem, gdzie: I – natężenie prądu w przewodzie, w A; r – odległość od przewodu, w m; B – indukcja magnetyczna w T [zbiory własne]

Źródła pól elektromagnetycznych, wymagające uwagi w środowisku pracy to głównie:
  • obiekty elektroenergetyczne – linie wysokiego napięcia, stacje przesyłowo-rozdzielcze, transformatory, energetyczna instalacja zasilająca
  • urządzenia medyczne – diagnostyczne i terapeutyczne
  • urządzenia przemysłowe – piece i nagrzewnice indukcyjne, zgrzewarki i spawarki
  • urządzenia radio- i telekomunikacyjne – anteny nadawcze radiowe i telewizyjne, stacje radiolokacyjne, systemy telefonii ruchomej
  • inne urządzenia elektryczne – kuchnie mikrofalowe i indukcyjne, telefony komórkowe, systemy antykradzieżowe i kontroli dostępu, itp.

Wybrane źródła pól elektromagnetycznych w środowisku pracy
Selected sources of electromagnetic fields in working environment

Lp.
Źródło pola elektromagnet.
Pole występujące przy źródle
Poziom ekspozycji pracowników
statyczne
małej częstotliw.
średniej częstotliw.
wielkiej częstotliw.
z reguły niski poziom ekspozycji
możliwość występo-
wania wysokiego poziomu ekspozycji
1. Elektrotermia – grzanie indukcyjne

 

 

2. Diatermia chirurgiczna

 

 

 

3. Diatermia fizykoterapeutyczna

 

 

 

4. Grzanie dielektryczne (suszenie lub zgrzewanie)

 

 

 

 

5. Spawanie łukowe

 

6. Zgrzewanie rezystancyjne

 

7. Przemysłowe magnetyzatory i demagnetyzatory

 

 

8. Instalacje elektrolityczne

 

 

9. Piece mikrofalowe (przemysłowe)

 

 

 

10. Tomografia rezonansu magnetycznego

 

11. Spektrometry NMR

 

 

12. Urządzenia do magnetoterapii

 

 

13. Systemy radarowe

 

 

 

 

14. Systemy telekomunikacyjne (radio, telewizja)

 

15. Telefonia mobilna – stacje bazowe

 

 

 

16. Systemy antykradzieżowe oraz elektronicznej kontroli obiektów

17. Systemy elektroenergetyczne i elektryczna instalacja zasilająca

 

 

18. Pojazdy elektryczne (pociągi, tramwaje, trolejbusy, metro)

 

 

19. Telefony komórkowe, bezprzewodowe i urządzenia bezprzewodowe lokalnego zasięgu (WLAN, bluetooth, itp.)

 

 

 

 

20. Urządzenia elektryczne do użytku domowego, biurowego i nieprofesjonalnego

 

 

 


Oznaczenia przyjęte w tabeli:
  •  – częstotliwość najczęściej stosowana w poszczególnych rodzajach urządzeń
  •  – inne częstotliwości stosowane alternatywnie w poszczególnych rodzajach urządzeń
  •  – najbardziej typowa sytuacja w środowisku pracy
  •  – mniej typowe sytuacje w środowisku pracy
  • pola statyczne – magnetostatyczne lub elektrostatyczne
  • pola małych częstotliwości – zakres częstotliwość obejmujący częstotliwość przemysłową 50 Hz i wyższe harmoniczne
  • pola średniej częstotliwości – zakres częstotliwości kilohercowych i niskich megahercowych
  • pola wielkiej częstotliwości – zakres częstotliwości radiowych i mikrofalowych (wysokich megahercowych i gigahercowych)
  • z reguły niski poziom ekspozycji - szczegółowa ocena poziomu ekspozycji i działania prewencyjne nie są konieczne, pod warunkiem właściwego funkcjonowania urządzenia i organizacji pracy
  • możliwość wystąpienia wysokiego poziomu ekspozycji – konieczna jest szczegółowa ocean poziomu ekspozycji uwzględniająca sposób funkcjonowania urządzenia, parametry jego pracy i organizacji aktywności zawodowej pracowników; na licznych stanowiskach pracy mogą być wymagane działania prewencyjne (szczególnej uwagi wymagają warunki ekspozycji przy pracach nietypowych, jak: naprawy przy zdjętych zabezpieczeniach i/lub obudowie urządzeń; prace techniczne w pobliżu pracujących źródeł pola, jak np. anteny nadawcze; kontrola automatycznych linii produkcyjnych przy działających urządzeniach elektrotermicznych; czyszczenie urządzeń z włączonymi źródłami pola, jak np. magnesy tomografów rezonansu magnetycznego itp.)

Diatermia chirurgiczna



Ogólna charakterystyka urządzenia

Urządzenia do elektrochirurgii stosowane są do cięcia i koagulacji tkanek w czasie zabiegów chirurgicznych przy wykorzystaniu ich przegrzania prądem elektrycznym przepływającym przez żywą tkankę. Prąd przepływa bezdotykowo jako prąd przesunięcia w powietrzu. Do spowodowania tego efektu konieczny jest potencjał elektrody większy od 200 V w stosunku do potencjału odniesienia operowanych tkanek. Stosowane są urządzenia o potencjale elektrody czynnej do kilku tysięcy V. Jeżeli nie ma ograniczenia prądu i napięcia elektrody czynnej, to może dochodzić do zapalenia łuku elektrycznego pomiędzy zasilaną elektrodą (elektrodą aktywną) i operowaną tkanką. Potencjał elektrody czynnej oraz przebieg napięcia w czasie zależą od rodzaju urządzenia oraz wybranego trybu pracy - zwykle wykorzystywane są prądy wielkiej częstotliwości o częstotliwości od 300 kHz do pojedynczych MHz, aby uniknąć pobudzenia nerwów lub mięśni w operowanych tkankach. Moce wyjściowe urządzeń do elektrochirurgii dochodzą do ok. 500 W, przy czym najczęściej w czasie zabiegów wykorzystywane są moce rzędu 50-100 W. Pole elektromagnetyczne wytwarzane jest jedynie w czasie używania elektrody zabiegowej przez chirurga (tj. od momentu włącznika aplikacji pola - naciśnięcia włącznika ręcznego, w rękojeści elektrody lub w niektórych przypadkach nożnego, ustawionego pod stołem operacyjnym).

Źródłami ekspozycji pracowników są:
  • przewody łączące generator z elektrodami (czynną, trzymaną przez chirurga i bierną przymocowaną do ciała pacjenta, w celu zamknięcia obwodu elektrycznego dla prądu przepływającego przez operowane tkanki)

  • elektroda zabiegowa

  • generator w przypadku nieszczelności jego obudowy stanowiącej ekran elektromagnetyczny (np. z powodu zdemontowania lub niewłaściwego zamontowania jego metalowej obudowy)

  • obiekty metalowe znajdujące się w pobliżu kabli zasilających elektrody (np. stół operacyjny, stolik narzędziowy, lampa oświetleniowa z metalową obudową), które mogą stać się wtórnymi źródłami pola elektromagnetycznego.

Charakterystyka narażenia pracowników

Warunki ekspozycji lekarza, dokonującego zabiegu przy wykorzystaniu urządzenia eklektrochirurgicznego, jak i pozostałych osób zależą od trybu pracy urządzenia i rodzaju stosowanej elektrody oraz od sposobu ułożenia kabli łączących elektrody z generatorem. W czasie operacji generator i przewody zasilające elektrody mogą znajdować się w bardzo różnych miejscach względem stołu operacyjnego i osób asystujących przy zabiegu, co decyduje o poziomie ich ekspozycji w polu elektrycznym. Warunki te decydują również o sprzężeniach pojemnościowych między źródłem pola a poszczególnymi pracownikami i urządzeniami znajdującymi się na stanowisku pracy oraz o rozkładzie i natężeniu prądów pojemnościowych przepływających w ciele pracowników. Jeżeli kable zasilające elektrody są zwinięte w pętle, występuje przy nich również pola magnetyczne o zwiększonym natężeniu.

W przypadku używania elektrod monopolarnych i nieekranowanych przewodów, przy mocy rzędu 100-150 W, w otoczeniu elektrody zabiegowej i przewodów występują zazwyczaj strefy ochronne pola elektrycznego (ocenione na podstawie wyników pomiarów wartości skutecznej natężenia pola):
  • strefa zagrożenia - do ok. 40 cm od przewodów

  • strefa pośrednia - do ok. 70 cm od przewodów

  • może też wystąpić strefa niebezpieczne - do ok. 5-10 cm od przewodów.

Nie obserwuje się pola magnetyczne strefy zagrożenia, strefa pośrednia może wystąpić - do 15-20 cm od przewodów. Przy mocy mniejszej od 50 W lub użyciu elektrod bipolarnych stwierdza się co najwyżej występowanie strefy pośredniej pola elektrycznego.

Przy obudowie właściwie zekranowanego generatora występuje jedynie strefa pośrednia pola elektrycznego, o zasięgu do 30 cm od obudowy. Przy innych obiektach metalowych, takich jak stoły czy lampy, pola stref ochronnych występują jedynie jako pola wtórne zaindukowane od znajdujących się przy nich kabli - zależnie od ich wzajemnego położenia poziom ekspozycji poszczególnych członków zespołu operacyjnego może zmieniać się ok. dwu- trzy-krotnie.

Zależnie od sposobu ułożenia lub przypięcia przewodów zasilających przy ciele chirurga-operatora, silne pole elektryczne może oddziaływać jedynie na dłoń i ramię lekarza, albo również na jego tułów i głowę.

Jeżeli przewody zasilające ułożone są wzdłuż metalowego stołu operacyjnego, to staje się on wtórnym źródłem pola elektrycznego oddziałującego na wszystkich członków zespołu operacyjnego.

Czas ekspozycji jest istotnie uzależniony od rodzaju prowadzonych zabiegów - od pojedynczych minut w ciągu dnia, do ekspozycji wielogodzinnych w czasie skomplikowanych zabiegów operacyjnych.

Zagrożenia bezpieczeństwa
  • impulsowe pola elektromagnetyczne wytwarzane przez urządzenia elektrochirurgiczne mogą powodować zakłócenia w pracy urządzeń kontrolno-pomiarowych eksploatowanych w ich pobliżu

Działania zapobiegawcze
  • stosowanie podczas zabiegów możliwie najmniejszych mocy urządzeń elektrochirurgicznych
  • unikania pracy z zapalonym łukiem elektrycznym pod elektrodą zabiegową
  • tam gdzie jest to możliwe wykonywaniu zabiegów elektrodami bipolarnymi zamiast monopolarnymi
  • układanie kabli zasilających elektrody w możliwie dużej odległości, zarówno od operatora, jaki i od pozostałych pracowników wykonujących zabieg oraz od metalowego wyposażenia sali operacyjnej/gabinetu zabiegowego stanowiących tzw. wtórne źródła pól elektromagnetycznych
  • ocena poziomu ekspozycji w polach elektromagnetycznych na podstawie pomiarów natężenia pola na stanowisku pracy może być uznana za poprawną odnośnie większości członków zespołu zabiegowego, którzy nie dotykają źródła pola, natomiast podstawowe zalecenia prewencyjne obowiązują niezależnie od tego czy wykonano pomiary
  • z uwagi na kontakt ciała lekarza - operatora ze źródłem silnego pola elektromagnetycznego (elektrodą/nożem elektrochirurgicznym) niezbędne jest uzupełnienie rutynowej oceny poziomu jego narażenia na pole elektryczne i magnetyczne wykonaniem analizy miar wewnętrznych skutków ekspozycji, np. przy wykorzystaniu wymagań dyrektywy europejskiej.
  • pracownicy powinni podlegać okresowym badaniom lekarskim i szkoleniom ze względu na zatrudnienie w polach elektromagnetycznych
  • okresowe pomiary kontrolne pól elektromagnetycznych.

Zgrzewanie rezystancyjne



Ogólna charakterystyka urządzenia

Zgrzewarki rezystancyjne stosowane są powszechnie w przemyśle maszynowym w procesach termicznego, bezspoinowego łączenia elementów metalowych nagrzewanych rezystancyjnie prądem przepływającym przez miejsce styku.

Zgrzewarki zasilane są napięciem jednofazowym 230 V / 50 Hz lub trójfazowym 380 V / 50 Hz. Znamionowa moc wyjściowa typowych zgrzewarek rezystancyjnych stacjonarnych punktowych dochodzi do 160 kVA. Prąd płynący przez elektrody w momencie zgrzewania może przekraczać 20 kA. Zgrzewarki rezystancyjne wytwarzają pola magnetyczne o różnych częstotliwościach i przebiegach w czasie, uzależnionych od budowy układu zasilającego elektrody. Najczęściej są to impulsy kluczowane nieregularnie poprzez manualne sterowanie pracą zgrzewarki lub automatycznie przez urządzenia zasilające:
  • prądu przemiennego o częstotliwości 50 Hz (harmonicznie zmiennego lub ze znaczną zawartością wyższych harmonicznych zniekształcających przebieg)

  • tzw. prądu stałego, prostowanego prądu o składowej stałej i tętnieniach składowej zmiennej, najczęściej o częstotliwościach podstawowych od 100 do 300 Hz, ze znaczną zawartością wyższych harmonicznych zniekształcających ten przebieg

  • prądu impulsowego wyładowania w układzie pojemnościowym, zasilającym elektrody.

Zastosowany rodzaj zasilania elektrod zależy m.in. od procesu technologicznego, w którym urządzenie jest wykorzystywane i wybranych parametrów jego pracy. Długość pojedynczych impulsów wynosi najczęściej od pojedynczych milisekund do pojedynczych sekund.

Charakterystyka narażenia pracowników

W czasie typowych operacji technologicznych wykonywanych z użyciem zgrzewarek rezystancyjnych stacjonarnych konieczne jest swobodne przesuwanie pomiędzy elektrodami łączonych elementów metalowych, precyzyjne ich ustawiania oraz kontrola wzrokowa wykonywanych czynności. Duża grupa zgrzewarek rezystancyjnych punktowych jest obsługiwana ręcznie, przez siedzących lub stojących przy nich pracowników.

Z uwagi na znaczne prądy elektrod, natężenie pola magnetycznego (indukcja magnetyczna) w otoczeniu elektrod i zasilających zgrzewarki kabli może osiągać poziom pól strefy niebezpiecznej, zagrożenia i pośredniej, określone wg postanowień rozporządzenia w sprawie NDN. Pola elektryczne z uwagi na niskie napięcie zasilające urządzenia oraz niskie napięcia zwarcia elektrod jest pomijalne (pola strefy bezpiecznej).

Pole magnetyczne, w jakim przebywają pracownicy, w zależności od natężenia prądu zgrzewającego i rodzaju zgrzewarki może przy elektrodach osiągać poziom kilku mT.

Zagrożenia bezpieczeństwa
  • zmienne pole magnetyczne 50 Hz-300 Hz, o indukcji powyżej 100 µT oraz pole magnetostatyczne, o indukcji powyżej 0,5 mT może powodować zakłócenia w pracy elektrostymulatorów serca.
  • pole magnetostatyczne, o indukcji powyżej 3 mT może powodować poruszanie się obiektów metalowych wykonanych z ferromagnetyków
  • impulsowe pola elektromagnetyczne wytwarzane przez zgrzewarki mogą powodować zakłócenia w pracy urządzeń kontrolno-pomiarowych eksploatowanych w pobliżu zgrzewarek

Działania zapobiegawcze

W przypadkach występowania ekspozycji niebezpiecznej lub nadmiernej niezbędne jest jej zmniejszanie przez zastosowanie dostępnych metod poprawy warunków pracy, m.in.:
  • w miarę możliwości zmiana warunków technologicznych eksploatacji zgrzewarki, tzn. technologicznie akceptowalne zmniejszenie natężenia prądów zgrzewania przy wydłużeniu długości impulsów poszczególnych zgrzewów (powoduje to zmniejszenie poziomu pól magnetycznych wytwarzanych w czasie zgrzewów i zmniejszenie poziomu ekspozycji pracowników)
  • w miarę możliwości zmiana warunków technologicznych eksploatacji zgrzewarki, tzn. technologicznie akceptowalne stosowanie zgrzewania prądem przemiennym 50 Hz zamiast prądu wyprostowanego, w przypadku konieczności użycia do zgrzewania prądów o dużych natężeniach (powoduje to relatywne zmniejszenie poziomu ekspozycji pracowników, ze względu na zależność poziomu dopuszczalnej ekspozycji od częstotliwości pola magnetycznego)
  • wykonywanie przez pracowników czynności produkcyjnych w największej odległości od elektrod zgrzewarek oraz zastosowanie fizycznych barier uniemożliwiających zbliżanie się do elektrod
  • skrócenie czasu ekspozycji przez wprowadzenie rotacji obsługi.
  • wszystkie zgrzewarki rezystancyjne należy traktować jako potencjalne źródło silnych pól magnetycznych na stanowisku pracy (pola stref ochronnych) i konieczne jest prowadzenie szczególnego nadzoru nad warunkami ekspozycji przy ich obsłudze
  • zgrzewarki powinny być oznaczone jako źródło pola elektromagnetycznego.
  • zasięg stref ochronnych powinien być wyznaczony i podany do wiadomości pracowników, a dostęp do strefy niebezpiecznej ograniczony
  • pracownicy powinni podlegać okresowym badaniom lekarskim i szkoleniom ze względu na zatrudnienie w polach elektromagnetycznych
  • ograniczenie dostępu osób z elektrostymulatorami serca do obszaru silnego pola magnetycznego w otoczeniu zgrzewarek, w którym występują pola magnetyczne zmienne o indukcji przekraczającej 100 µT lub pola magnetostatyczne o indukcji przekraczającej 0,5 mT.
  • okresowe pomiary kontrolne pól elektromagnetycznych, które wymagają specjalistycznego wyposażenia do pomiarów pól impulsowych - typowe mierniki wartości skutecznej nie mogą być stosowane do pomiarów pól wytwarzanych przez zgrzewarki rezystancyjne punktowe

Tomografia rezonansu magnetycznego



Ogólna charakterystyka urządzenia

Wykorzystanie zjawiska jądrowego rezonansu magnetycznego (NMR - Nuclear Magnetic Resonance) zachodzącego w jednorodnym silnym polu magnetostatycznym umożliwia uzyskanie przestrzennego obrazu tkanek pacjenta. W celu uzyskania danych diagnostycznych, w tomografach (skanerach) NMR oznaczanych też MRI (Magnetic Resonance Imaging), badana część ciała pacjenta umieszczana jest w obszarze, w którym wytwarzane są stałe i wolnozmienne pola magnetyczne (tzw. pola gradientowe) oraz zmodulowane impulsowo promieniowanie radiofalowe.

Źródłem jednorodnego pola magnetostatycznego jest elektromagnes nadprzewodzący, otwarta nadprzewodząca cewka kołowa lub magnes trwały, wytwarzające pole magnetostatyczne o indukcji najczęściej rzędu (0,15÷2,0) T w obszarze wykorzystywanym do diagnostyki pacjenta. Pole magnetostatyczne włączone jest na stałe, nawet w czasie gdy badania pacjentów nie są prowadzone. W nielicznych tomografach NMR stosowane są zwykłe elektromagnesy. Tego typu urządzenie po wyłączeniu zasilania elektromagnesu nie stwarza zagrożenia.

W czasie trwania badania pacjenta wytwarzane jest również wolnozmienne pole magnetyczne, tzw. pole gradientowe oraz pola elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości, tzw. pole radiofalowe. Tomografy umieszczane są w kabinie ekranującej, aby zewnętrzne zmienne pola elektromagnetyczne radiofalowe nie zakłócały przebiegu badania. Ściany kabiny nie wpływają na rozkład pola magnetostatycznego w otoczeniu tomografu.

Metalowe przedmioty przyciągane przez silny magnes mogą zamienić się w lecące pociski zagrażające zarówno znajdującym się na ich drodze osobom jak i urządzeniom.

Silne pole magnetostatyczne niszczy magnetyczne nośniki informacji, m.in. dyskietki komputerowe i karty bankomatowe, może również oddziaływać niekorzystnie na elektrostymulatory serca.

Charakterystyka narażenia pracowników

Ekspozycja pracowników medycznych w silnych polach magnetostatycznych bezpośrednio przy elektromagnesie zachodzi w czasie krótkotrwałego przygotowania pacjenta do badania (kilka minut na jednego pacjenta), a przy magnesach nadprzewodzących również w czasie czynności nie związanych z diagnozowaniem np. sprzątania, przeglądów i konserwacji tomografu. Czynności te wykonywane są w polach magnetostatycznych o dużej niejednorodności w przestrzeni (dB/dx do 100 razy /1,5 m) ponieważ wielkość pól elektromagnetycznych gwałtownie maleje w miarę zwiększania się odległości od ich źródła. W czasie wykonywania badania najczęściej pracownicy znajdują się poza kabiną elektromagnesu, z dala od obszaru silnego pola magnetostatycznego.

Ocenę ekspozycji na pole magnetostatyczne i radiofalowe można przeprowadzać w oparciu o rutynowe pomiary oraz przepisy krajowe dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, natomiast pola gradientowe mogą być oceniane przy zastosowaniu kryteriów opracowanych na podstawie normy IEC lub zaleceń ICNIRP odnośnie pól impulsowych.

Badania własne przy różnego typu tomografach wskazują, że w każdym przypadku wokół elektromagnesu występują strefy ochronne pola magnetostatycznego, zdefiniowane przez krajowe przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz obszar ograniczonego dostępu dla osób z elektrostymulatorami serca (tabela).

Tabela
Przykładowe zasięgi stref ochronnych pola magnetostatycznego w otoczeniu medycznych tomografów NMR/MRI.

Rodzaj tomografu B>100mT (pola strefy niebezpiecznej - zakaz ekspozycji całego ciała) B>10 mT (pola strefy zagrożenia) B>0,5 mT (ograniczony dostęp osób z elektrostymulatorami serca)
0,38 T - 0,3 m 1 m
0,5 T - 0,5 m 2 m
1,5 T 0,3 m 1,2 m 4 m
2,0 T 0,4 m 1,5 m 5 m


Przy tomografach 1,5 i 2 T występuje możliwość ekspozycji niebezpiecznej, a przy wszystkich tomografach ekspozycji nadmiernej w przypadku nieprawidłowej organizacji pracy (tzn. jeżeli pracownik nie zachowuje dostatecznej odległości od źródła pola) lub jeżeli z powodu nieodpowiedniego wyposażenia technicznego nadmiernie przedłuża się czas ekspozycji związanej z przygotowywaniem pacjenta do badania).

Pomiary pól gradientowych w pobliżu magnesu, wykazały, że w miejscach, w których w czasie diagnozowania pacjenta mogą przebywać pracownicy, maksymalne gradienty pola magnetycznego wolnozmiennego zwykle nie przekraczają wartości 0,4 T/s, przyjętej jako kryterium oceny warunków pracy. W miejscach tych wartość skuteczna natężeń pól radiofalowych nie przekracza zwykle wartości ze strefy pośredniej. Dużej ostrożności wymaga jednak ocena pól radiofalowych, ze względu na ich modulację impulsową.

Zagrożenia bezpieczeństwa
  • pole magnetostatyczne o indukcji przekraczającej 3 mT może powodować poruszanie się obiektów metalowych wykonanych z ferromagnetyków. W silniejszych polach obiekty z metali magnetycznych mogą zachowywać się jak lecące w stronę magnesu pociski i z tego powodu stwarzają realne, poważne zagrożenie dla infrastruktury technicznej i ludzi
  • pole magnetostatyczne o indukcji powyżej 1 mT mogą niekorzystnie oddziaływać na zegarki analogowe, magnetyczne karty kredytowe, magnetyczne nośniki informacji (m.in. taśmy magnetofonowe, dyskietki i dyski komputerowe), powodując ich uszkodzenie
  • pole magnetostatyczne może zakłócać pracę urządzeń technicznych, m.in. oscyloskopów
  • pole magnetostatyczne o indukcji powyżej 1 mT może powodować zakłócenia w pracy elektrostymulatorów serca. Silne pole może spowodować przemieszczenie wszczepów z materiałów magnetycznych, np. klipsów naczyniowych, itp. oraz odłamków, które nie zostały usunięte z ciała.

Zalecenia profilaktyczne
  • skracanie czasu ekspozycji poszczególnych pracowników (rotacja obsługi), oznakowanie zasięgu stref ochronnych wokół urządzenia, oddalanie stanowiska pracownika od źródła pola (obudowy magnesu)
  • stosowanie wyposażenia technicznego np. automatycznych strzykawek przy badaniach kontrastowych, odczepianego od obudowy elektromagnesu loża dla pacjenta, pozwalającego pracownikom na wykonywanie czynności związanych z przygotowywaniem pacjenta do badań poza obszarem silnego pola magnetostatycznego
  • okresowe pomiary kontrolne pól elektromagnetycznych
  • szkolenie pracowników nt. zagrożeń elektromagnetycznych występujących w środowisku pracy
  • ograniczenie dostępu do obszaru silnego pola magnetostatycznego osób z elektrostymulatorami serca
  • przeciwdziałanie przypadkowemu wniesieniu przedmiotów z materiałów magnetycznych lub magnetycznych nośników informacji do obszaru silnego pola magnetostatycznego (np. bramkowy wykrywacz metalu).

Na górę strony

Siedziba instytutu
Strona głównaIndeks słówStrona BIPCIOP
Linia

Copyright © Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy
Wszelkie prawa do udostępnianych materiałów informacyjnych są zastrzeżone.
Kopiowanie w celu rozpowszechniania fragmentów lub całości materiałów jest zabronione. Udostępnione materiały można kopiować zarówno we fragmentach,
jak i w całości wyłącznie na użytek własny.

ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, tel. (+48 22) 623 36 98, fax (+48 22) 623 36 93