o-KREZOL C7H8O 0287
1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI
Nazwa i synonimy:
polskie: o-krezol, o-hydroksytoluen, 2-metylofenol, kwas krezolowy
angielskie: o-cresol, 2-methylphenol, o-hydroxy-toluene, o-cresylic acid
niemieckie: o-Kresol, 2-Methylphenol, o-Hydroxytoluol, o-Cresylsäure
francuskie: o-crésol, 2-méthylphenol, o-hydroxytoluene
rosyjskie: о-крезол, 2-метилфенол, о-гидрокситолуол
Nazwa wg IUPAC: 2-methyl-phenol
Wzór chemiczny: (OH)C6H4 (CH3)
2. SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH
o-Krezol – substancja podstawowa
Klasyfikacja substancji: | | T; R24/25 C; R34 |
| |
Numer CAS: | 95-48-7 |
Numer UN (ONZ) | 2076 |
Numer RTECS | GO 6300000 |
Numer indeksowy: | 604-004-00-9 |
Numer WE (EINECS): | 202-423-8 |
3. IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ
Substancja toksyczna, żrąca. Działa toksycznie w kontakcie ze skórę i po połknięciu. Powoduje oparzenia.
4. PIERWSZA POMOC
![](8877)
Niezbędne leki: tlen, pyralgina, relanium do podawania pozajelitowego (amp. po 10 mg).
Odtrutki: nie są znane.
Leczenie: postępowanie objawowe.
ZATRUCIE INHALACYJNE
Przytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska
Wyprowadzić lub wynieść zatrutego z miejsca narażenia. Zapewnić spokój w dowolnej pozycji. Chronić przed utratą ciepła. Podawać tlen do oddychania, najlepiej przez maskę. Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska
Postępowanie objawowe. Kontynuować podawanie tlenu.
Kontrolować akcję serca (EKG).
Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR pod nadzorem lekarza ze względu na ryzyko nasilenia się objawów.
Nieprzytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska
Wynieść zatrutego z miejsca narażenia. Ułożyć w pozycji bocznej ustalonej, usunąć z jamy ustnej ruchome protezy i inne ciała obce. Odessać przez cewnik wydzielinę z nosa i jamy ustnej.
Jeżeli zatruty oddycha, podać tlen przez maskę.
Jeżeli nie oddycha, zastosować sztuczne oddychanie metodą usta-usta albo za pomocą aparatu typu AMBU. Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska
Przy zaburzeniach oddychania zaintubować, prowadzić oddech za pomocą aparatu typu AMBU z podawaniem tlenu.
W razie wystąpienia drgawek podać pozajelitowo 10 mg (1 amp.) relanium.
Kontrolować akcję serca (EKG). Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR.
SKAŻENIE SKÓRY
Pierwsza pomoc przedlekarska
Zdjąć odzież, myć skórę dużą ilością bieżącej, chłodnej wody. Na oparzenia założyć jałowy opatrunek. Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska
W każdym przypadku rozległe skażenie skóry ciekłą substancją lub roztworem uzasadnia transport do szpitala karetką PR ze względu na ryzyko wystąpienia objawów ogólnych zatrucia oraz w celu zapewnienia konsultacji dermatologicznej lub chirurgicznej.
SKAŻENIE OCZU
Pierwsza pomoc przedlekarska
Płukać oczy dużą ilością chłodnej wody, najlepiej bieżącej, około 15 minut (unikać silnego strumienia wody ze względu na ryzyko mechanicznego uszkodzenia rogówki).
Wezwać lekarza.
Uwaga: osoby narażone na skażenie oczu powinny być pouczone o konieczności i sposobie ich natychmiastowego płukania.
Pomoc lekarska
Zapewnić konsultację okulistyczną. Dalsze postępowanie zgodne z zaleceniami lekarza okulisty.
ZATRUCIE DROGĄ POKARMOWĄ
Przytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska
Nie wywoływać wymiotów. Podać do wypicia białko jaj kurzych lub mleko. Poza tym nie
podawać niczego doustnie. Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska
Można podać pozajelitowo leki przeciwbólowe (np. pyralginę).
Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR pod nadzorem lekarza ze względu na ryzyko krwotoku, wstrząsu i wystąpienia objawów ogólnych zatrucia.
Nieprzytomny
Pierwsza pomoc przedlekarska
Ułożyć w pozycji bocznej ustalonej. Usunąć z jamy ustnej ruchome protezy i inne ciała obce. Odessać strzykawką wydzielinę z nosa i jamy ustnej.
Jeżeli zatruty oddycha, podać tlen do oddychania, najlepiej przez maskę.
Jeżeli nie oddycha, zastosować sztuczne oddychanie metodą usta-usta albo za pomocą aparatu typu AMBU. Założyć stałą drogę dożylną (pielęgniarka). Wezwać lekarza.
Pomoc lekarska
W razie zaburzeń oddychania zaintubować, prowadzić oddech za pomocą aparatu typu AMBU z podawaniem tlenu. Kontrolować akcję serca (EKG).
W razie wystąpienia drgawek podać pozajelitowo 10 mg (1 amp.) relanium.
Transport do szpitala karetką reanimacyjną PR.
5. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU
Klasa temperaturowa: T1
Grupa wybuchowości: brak danych
Kod HAZCHEM: 2X
Szczególne zagrożenia
Palne, toksyczne ciało stałe. Pary są cięższe od powietrza i gromadzą się przy powierzchni ziemi oraz w dolnych częściach pomieszczeń. W podwyższonej temperaturze pary tworzą mieszaninę wybuchową z powietrzem.
Zalecenia ogólne
Zawiadomić otoczenie o awarii.
Usunąć z obszaru zagrożenia wszystkie osoby niebiorące udziału w likwidowaniu awarii.
Wezwać Państwową Straż Pożarną i Policję Państwową.
Pożar
Produkty spalania: dwutlenek węgla, woda.
Środki gaśnicze: dwutlenek węgla, proszki gaśnicze, piany średnie lub ciężkie, woda – prądy rozproszone.
Mały pożar: gasić gaśnicą proszkową lub śniegową (dwutlenek węgla).
Duży pożar: palące się zbiorniki lub rozsypaną substancję gasićpianą lub rozproszonymi prądami wodnymi.
Zbiorniki narażone na działanie ognia lub wysokiej temperatury chłodzić wodą;jeśli to możliwe, usunąć je z obszaru zagrożenia.
Nie dopuścić do przedostania się ścieków po gaszeniu pożaru do kanalizacji iwód.
Specjalne wyposażenie ochronne
Nałożyć odzież ochronną gazoszczelną z aparatem izolującym drogi oddechowe.
6. POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA
Zalecenia ogólne
Jak podano w punkcie 5.
Wyciek
Nie dopuścić do przedostania się produktu do ścieków i wód; zabezpieczyć kratki i studzienki
ściekowe; unikać bezpośredniego kontaktu z uwalniającą się substancją; pary rozcieńczaćrozproszonymi prądami wody; usunąć źródła zapłonu (ugasić otwarty ogień, ogłosićzakaz palenia); jeśli to możliwe, zlikwidować nieszczelność (uszczelnić, uszkodzoneopakowanie umieścić w opakowaniu ochronnym); rozsypaną substancję zebrać do zamykanegopojemnika, a zanieczyszczoną powierzchnię spłukać wodą.
7. POSTĘPOWANIE Z SUBSTANCJĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE
Wymagania dotyczące wentylacji
Niezbędna wentylacja miejscowa wywiewna usuwająca pary (pyły) z miejsc ich emisji oraz wentylacja ogólna pomieszczenia. Otwory zasysające wentylacji miejscowej przy płaszczyźnie roboczej lub poniżej. Wywiewniki wentylacji ogólnej w górnej części pomieszczenia oraz przy podłodze.
Postępowanie z substancją: podczas stosowania nie jeść, nie pić, unikać kontaktu z substancją, unikać wdychania par, pyłów, przestrzegać zasad higieny osobistej, stosować odzież i sprzęt ochronny (jak podano w punkcie 8), pracować w dobrze wentylowanych pomieszczeniach.
Magazynowanie: przechowywać w oryginalnych, właściwie oznakowanych, szczelnie zamkniętych opakowaniach, w chłodnym, suchym, dobrze wentylowanym pomieszczeniu magazynowym, wyposażonym w instalację elektryczną i wentylacyjną w wykonaniu przeciwwybuchowym. Przechowywać z dala od źródeł ciepła i zapłonu oraz utleniaczy.
8. KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ
Najwyższe dopuszczalne stężenia
NDS | 5 mg/m3 (krezol – mieszanina izomerów) |
NDSCh | 15 mg/m3 |
NDSP | nieustalone |
Oznaczanie w powietrzu na stanowiskach pracy
PN-Z-04079-02: 1977 Ochrona czystości powietrza. Badania zawartości krezoli. Oznaczanie krezoli na stanowiskach pracy metodą kolorymetryczną z p-nitroaniliną.
Pośniak M.: Fenol, o-, m- i p-krezol – metoda oznaczenia. Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy. Warszawa, Centralny Instytut Ochrony Pracy 1999, z. 22, s. 91-95.
Dopuszczalne stężenie w materiale biologicznym
DSB – nieustalone
Wymagania dotyczące środków ochrony indywidualnej
Gdy stężenie substancji jest ustalone i znane, doboru środków ochrony indywidualnej należy dokonywać z uwzględnieniem stężenia substancji występującego na danym stanowisku pracy, czasu narażenia, czynności wykonywanych przez pracownika oraz zaleceń podanych przez producenta środka ochrony indywidualnej.
Stosować odzież ochronną wykonaną z materiałów powlekanych vitonem lub hypalonem;rękawice ochronne wykonane z vitonu lub polialkoholu winylowego; obuwie ochronnecałotworzywowe na spodach z neoprenu; gogle chroniące przed kroplami ciekłejsubstancji (w przypadku skompletowania z półmaską); sprzęt ochrony dróg oddechowych:półmaskę skompletowaną z pochłaniaczem typu A (do 20 NDS) lub maskę skompletowanąz pochłaniaczem typu A (do 100 NDS). Klasę pochłaniacza należy dobierać w zależnościod stężenia związku: do 0,1% obj. – A1; 0,1 ÷ 0,5% obj. – A2; 0,5 ÷ 1% obj. –A3. W razie niedoboru tlenu (stężenie poniżej 17% obj.) stosować autonomicznylub stacjonarny sprzęt izolujący.
W strefie zagrożonej wybuchem stosować odzież, rękawice i obuwie w wersji antyelektrostatycznej.
W sytuacji awaryjnej lub gdy stężenie substancji na stanowisku nie jest znane,stosować środki ochrony indywidualnej izolujące organizm (kombinezon gazoszczelnyskompletowany z izolującym sprzętem ochrony układu oddechowego).
9. WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNE
Właściwości podstawowe
Masa cząsteczkowa: | 108,13 |
Stan skupienia w temp. 20°C: | ciało stałe |
Barwa: | bezbarwne |
Zapach: | słaby, podobny do zapachu fenolu |
Temperatura topnienia: | 30,99°C |
Temperatura wrzenia: | 191°C |
Temperatura zapłonu: | 81°C |
Temperatura samozapłonu: | 555°C |
Granice wybuchowości w mieszaninie z powietrzem w temp.149°C: |
- dolna: | 1,3% obj. |
- górna: | 58% obj. |
Stężenie stechiometryczne: | 2,41% obj. |
Gęstość w temp. 20°C: | 1,05 g/cm3 |
Gęstość par względem powietrza: | 3,72 |
Prężność par: | |
- w temp. 20°C: | 0,27 hPa |
- w temp. 30°C: | 0,67 hPa |
Stężenie pary nasyconej: | |
- w temp. 20°C: | 1.2 g/m3 |
- w temp. 30°C: | 2,9 g/m3 |
Rozpuszczalność w wodzie w temp. 25°C: | 2,5% wag. |
Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach: | rozpuszcza się w alkoholu etylowym, eterze etylowym, chloroformie, acetonie, glicerynie |
Właściwości dodatkowe
Temperatura krytyczna: | 424,4°C |
Ciśnienie krytyczne: | 5,0 MPa |
Współczynnik załamania światła w temp. 50°C: | 1,5319 |
Lepkość w temp. 35°C: | 5,17 mPa•s |
Ciepło właściwe: | 2,09 J/g |
Ciepło topnienia w temp. topnienia: | 146,4 J/g |
Ciepło parowania w temp. wrzenia: | 418,2 J/g |
Ciepło spalania: | -34,2 kJ/g |
Współczynnik podziału n-oktanol/woda (log): | 1,34 |
10. STABILNOŚĆ I REAKTYWNOŚĆ
Stabilność: w normalnych warunkach stosowania i magazynowania substancja stabilna.
Warunki, jakich należy unikać: nie są znane.
Materiały, jakich należy unikać: niebezpiecznie reaguje z utleniaczami.
Niebezpieczne produkty spalania/rozkładu: w środowisku pożaru wydzielają się tlenki węgla.
11. INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE
Klasa toksyczności
Substancja toksyczna, żrąca wg wykazu substancji niebezpiecznych.
Substancja nieumieszczona w wykazie substancji i preparatów o działaniu rakotwórczymlub mutagennym.
Substancja nieoceniana pod względem działania rakotwórczego dla ludzi przez IARC.
Stężenia i dawki śmiertelne oraz toksyczne
Próg wyczuwalności zapachu – 1,2 mg/m3
LD50 (szczur, doustnie) – 121 mg/kg
LC50 (szczur, inhalacja) – brak danych
LD50 (szczur, skóra) – 620 mg/kg
Działanie toksyczne i inne szkodliwe działanie biologiczne na ustrój człowieka:
substancja toksyczna, żrąca; działa depresyjnie na układ nerwowy.
Drogi wchłaniania: układ oddechowy, skóra, przewód pokarmowy.
Objawy zatrucia ostrego: w postaci par powoduje ból i łzawienie oczu, zaczerwienienie spojówek, ból gardła, kaszel. Po 20-30 minutach narażenia występuje osłabienie mięśni, ból i zawroty głowy, zaburzenia widzenia, szum w uszach, przyspieszenie oddechu, zaburzenia świadomości i utrata przytomności. Mogą wystąpić drgawki.
Skażenie skóry ciekłą substancją powoduje oparzenie chemiczne z miejscową martwicą skóry, skażenie roztworem wywołuje objawy jak w zatruciu inhalacyjnym – ich nasilenie zależy od rozległości skażenia. Mogą wystąpić zaburzenia czucia.
Skażenie oczu pyłem lub ciekłą substancją powoduje oparzenie chemiczne spojówek, powiek, rogówki z ryzykiem trwałego uszkodzenia.
Drogą pokarmową wywołuje oparzenie błony śluzowej jamy ustnej, gardła, przełyku i dalszych części przewodu pokarmowego, ból brzucha, wymioty, biegunkę, krwawienie z przewodu pokarmowego i objawy jak w zatruciu inhalacyjnym. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi ok. 10 g. Następstwem ostrego zatrucia może być uszkodzenie wątroby, nerek, mięśnia sercowego.
Objawy zatrucia przewlekłego: opisywano ślinotok, biegunki, bóle i zawroty głowy, zaburzenia psychiczne, uszkodzenie wątroby i nerek, zmiany skórne. Kontakt skóry z roztworami o małych stężeniach (mniejszych niż 0,1%) może wywołać przewlekłe zapalenie skóry.
12. INFORMACJE EKOLOGICZNE
Dopuszczalne i alarmowe poziomy w powietrzu: nieustalone
Wartości graniczne wskaźników jakości wody w klasach wód powierzchniowych: nieustalone
Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla oczyszczonych ścieków przemysłowych: nieustalone
Dopuszczalne masy niektórych substancji szczególnie szkodliwych, które mogą być odprowadzane w oczyszczonych ściekach przemysłowych: nieustalone
Stężenia toksyczne dla wodnych organizmów zwierzęcych i roślinnych:
Dane do klasyfikacji
Toksyczność ostra (LC50/96h) dla ryb – brak danych
Toksyczność ostra (EC50/48h) – brak danych
Hamowanie wzrostu glonów (IC50/72h) – brak danych
Hamowanie wzrostu kolonii bakterii – brak danych
Inne dane
Stężenie śmiertelne dla ryb Leuciscus idus melanotus – 26 mg/l (48 h)
Stężenie śmiertelne dla skorupiaków Daphnia magna – 36 mg/l (24 h)
Graniczne stężenie toksyczne dla ryb Leuciscus idus melanotus – 10 mg/l (48 h)
Graniczne stężenie toksyczne dla skorupiaków Daphnia magna – 9,5 mg/l (24 h)
Graniczne stężenie toksyczne dla:
– bakterii Pseudomonas putida – 33 mg/l
– glonów Scenedesmus quadricauda – 11 mg/l
– pierwotniaków Entosiphon sulcatum – 17 mg/l
Toksyczność ostra (LC50/48 h) dla ryb Leuciscus idus melanotus – 17 mg/l
Toksyczność ostra (EC50/24 h) dla skorupiaków Daphnia magna – 9,5 mg/l
13. POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI
Klasyfikacja odpadu: odpowiednia do miejsca wytworzenia na podstawie kryteriów zawartych w obowiązujących przepisach.
Postępowanie z odpadem
Nie usuwać do kanalizacji. Nie składować na wysypiskach komunalnych. Rozważyć możliwość wykorzystania. Odzysk lub unieszkodliwienie odpadowego produktu przeprowadzać zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zalecany sposób unieszkodliwiania odpadu: przekształcenie termiczne/przekształcenie biologiczne/przekształcenie fizyczno-chemiczne/składowanie.
Postępowanie z opróżnionymi opakowaniami
Opakowania jednorazowego użytku przekazać do upoważnionego odbiorcy odpadów. Odzysk (recykling) lub unieszkodliwianie przeprowadzać zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Opakowania wielokrotnego użytku, jeśli to konieczne po uprzednim oczyszczeniu, mogą być dalej stosowane.
14. INFORMACJE O TRANSPORCIE
Substancja podlega przepisom dotyczącym przewozu towarów niebezpiecznych.
15. INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEPISÓW PRAWNYCH
Oznakowanie opakowania
Identyfikacja: o-krezol
Numer WE (EINECS): 202-423-8 Oznakowanie WE
Znaki ostrzegawcze:
Produkt toksyczny(T)
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (R):
R24/25 – działa toksycznie w kontakcie ze skórą i po połknięciu
R34 – powoduje oparzenia
Zwroty określające warunki bezpiecznego stosowania (S):
S1/2 – przechowywać pod zamknięciem i chronić przed dziećmi
S36/37/39 – nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednierękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy
S45 – w przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz,niezwłocznie zasięgnij porady lekarza – jeżeli to możliwe, pokaż etykietę
16. INNE INFORMACJE
Wykaz zwrotów R wskazujących rodzaj zagrożenia:
R24/25 – Działa toksycznie w kontakcie ze skórą i po połknięciu.
R34 – Powoduje oparzenia.
Numer rejestracyjny: | 0287 |
Jednostka zatwierdzająca: | Rada Programowa |