Logo CIOP CIOPMapa serwisu English version
CIOPWsteczPoziom wyżejCIOP
.. | Sprzątacz obiektów przemysłowych

MIĘDZYNARODOWA KARTA CHARAKTERYSTYKI ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH


SPRZĄTACZ OBIEKTÓW PRZEMYSŁOWYCH

Kto to jest sprzątacz obiektów przemysłowych?

Jest to pracownik, który utrzymuje czystość i porządek w zakładzie przemysłowym.

Jakie zagrożenia wiążą się z wykonywaniem tego zawodu?

  • Sprzątacze często pracują w pobliżu ruchomych maszyn, przenośników, środków transportu itp., które mogą być przyczyną urazów.
  • Podczas czyszczenia podłogi są często wilgotne i śliskie, co może być przyczyną urazów na skutek poślizgnięcia, potknięcia lub upadku.
  • Sprzątacze używają na dużą skalę substancji chemicznych do czyszczenia, płukania, i in., które mogą powodować podrażnienia skóry, oczu oraz błony śluzowej nosa i gardła.
  • Praca sprzątacza jest związana z dużym wysiłkiem fizycznym. Często wykonywana jest w wymuszonej pozycji ciała i wymaga wykonywania czynności powtarzalnych, co może powodować dolegliwości bólowe wynikające z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego.

Czynniki środowiska pracy związane z wykonywanym zawodem oraz ich możliwe skutki dla zdrowia

Czynniki mogące powodować wypadki

  • Drabiny, niezabezpieczone podwieszane platformy - możliwość urazów w wyniku upadku z wysokości
  • Śliskie i nierówne nawierzchnie - możliwość urazów w wyniku poślizgnięcia, potknięcia i upadku
  • Źle przymocowane, ciężkie przedmioty – możliwość urazów w wyniku przygniecenia
 
  • Nieruchome lub będące w ruchu urządzenia (w tym obrabiarki, przenośniki, pojazdy wewnątrzzakładowe itp.) - możliwość urazów w wyniku uderzenia, przygniecenia [patrz: uwaga 1]
 
  • Gorące części wyposażenia, gorąca woda lub para wodna  - możliwość poparzenia
  • Prąd elektryczny - możliwość porażenia w przypadku wadliwie działającego sprzętu elektrycznego
 
  • Ostre narzędzia, złom, stłuczone szkło - możliwość urazów w wyniku ukłucia, przecięcia, przekłucia
 
Czynniki fizyczne

  • Nadmierny hałas pochodzący od urządzeń czyszczących - możliwość uszkodzenia słuchu
 
  • Wysoki poziom wilgotności względnej - możliwość chorób reumatycznych
 
Czynniki chemiczne i pyły

  • Pyły i aerozole powstające w czasie czyszczenia - możliwość chorób układu oddechowego
  • Stosowane na dużą skalę środki chemiczne (rozpuszczalniki, środki do czyszczenia, płukania i dezynfekcji) - możliwość podrażnienia i zapalenia skóry, uczulenia, podrażnienia śluzówki oczu, nosa, gardła i dróg oddechowych

  • Kwas solny zawarty w niektórych środkach czyszczących – możliwość poparzeń chemicznych
 
  • Chlor wchodzący w skład preparatów do mycia i czyszczenia (najczęściej w postaci podchlorynu sodu) - możliwość zatrucia
 
Czynniki biologiczne

  • Alergeny grzybów zawarte w pyłach - możliwość uczulenia i zapalenia płuc z objawami astmatycznymi
  • Pleśń (szczególnie podczas opróżniania odpylaczy, filtrów, itd.) - możliwość skórnych reakcji uczuleniowych
 
  • Odchody gryzoni wraz ze znajdującymi się w nich mikroorganizmami - możliwość zakażenia chorobami zakaźnymi
  • Gryzonie, owady - możliwość ugryzienia, ukąszenia
Czynniki ergonomiczne, psychospołeczne i związane z organizacją pracy

  • Wykonywanie czynności powtarzalnych (np. szorowanie), nadmierny wysiłek podczas podnoszenia i przesuwania ciężkich przedmiotów, praca w wymuszonej pozycji ciała (schylanie się, praca na kolanach, itd.) - możliwość dolegliwości bólowych związanych z przeciążeniem układu mięśniowo-szkieletowego [patrz: uwaga 3]
  • Niezadowolenie z pracy związane z niskim statusem społecznym i wynagrodzeniem, monotonia pracy - możliwość stresu psychicznego [patrz: uwaga 3]
 
  • Praca nocna - możliwość stresu, zaburzeń rytmu biologicznego i obniżonej zdolności do pracy fizycznej

Działania profilaktyczne

Należy sprawdzić drabinę przed wejściem na nią. Nigdy nie należy wchodzić na niestabilnie ustawioną drabinę lub drabinę o śliskich szczeblach.
Należy stosować obuwie ochronne ze spodami przeciwpoślizgowymi.
Należy stosować rękawice termoizolacyjne przy pracy w kontakcie z gorącymi przedmiotami lub powierzchniami.
Należy stosować środki ochrony układu oddechowego podczas pracy w zapylonym środowisku.
Należy stosować rękawice chroniące przed czynnikami chemicznymi, a jeśli to nie jest możliwe, używać kremy ochronne.
Należy stosować środki chemiczne zawierające kwas solny z wyjątkową ostrożnością. Należy unikać kontaktu kwasu ze skórą i oczami, nie wdychać jego par. Należy zapoznać się z instrukcjami dotyczącymi postępowania z środkami chemicznymi zawierającymi kwas solny.
Należy okresowo zwalczać szkodniki przez zastosowanie odpowiednich środków.
Należy stosować bezpieczne metody podnoszenia i przenoszenia ciężkich lub nieporęcznych ładunków oraz stosować urządzenia mechaniczne ułatwiające podnoszenie i przenoszenie.
Należy zapewnić obecność, co najmniej dwóch pracowników w czasie zmiany nocnej oraz zainstalować odpowiednie urządzenia alarmowe.

Informacje szczegółowe

SynonimyOczyszczacz, porządkujący, zbieracz odpadów.
Definicja i/lub opis zawodu

Sprzątacz obiektów przemysłowych utrzymuje czystość i porządek w działach produkcyjnych zakładów przemysłowych. Porządkuje skrzynki, materiały i wózki ręczne lub inny sprzęt przemysłowy. Usuwa resztki włókien, pył, olej i smar z maszyn, rur pułapowych i przenośników, używając szczotek, węży lub oczyszczarek parowych. Oczyszcza ekrany i filtry. Skrobie zbiorniki przetwórcze i kadzie. Czyści podłogi, używając węża i stosuje osuszacze do podłóg. Czyści podłogi ręcznie lub za pomocą maszyny. Czyści i poleruje kryte chromem lub niklem przedmioty przy użyciu płynnego środka czyszczącego. Myje przedmioty metalowe, szklane, gumowe lub plastikowe. Zbiera i sortuje złom nadający się do wielokrotnego użytku i składuje go w odpowiednich kontenerach. Może usuwać farbę lub inny materiał obcy przylegający do powierzchni przedmiotów za pomocą rozpuszczalnika, noża lub wełny metalowej. Może stosować pompy w celu wtłoczenia roztworu czyszczącego do maszyn produkcyjnych, rur lub kadzi.
Zawody pokrewneZbieracz złomu, śmieci i odpadów, zamiatacz, ładowacz nieczystości.
Wykonywane czynnościCięcie, czyszczenie, instalowanie, klasyfikowanie (odpadów), ładowanie i rozładowywanie, malowanie, mycie, polerowanie, przechowywanie środków czystości, przenoszenie, przesuwanie, reperowanie, spryskiwanie środkami dezynfekcyjnymi, szorowanie, transportowanie, układanie, usuwanie nieczystości, wycieranie, zbieranie (śmieci).
Podstawowy stosowany sprzętMiotła, szczotka, ścierka, odkurzacz, kubeł, pompa, gumowa wycieraczka, łopatka, oczyszczacz parowy, wełna metalowa, wąż gumowy, drabiny, pomosty, sprzęt zmechanizowany do czyszczenia, zmywania i zamiatania powierzchni, środki ochrony osobistej (rękawice, ubranie i buty robocze, okulary, maski).
Miejsca/obszary, gdzie zawód występuje powszechnieWszystkie gałęzie przemysłu, handel, usługi i instytucje.

Uwagi

  1. Praca w bliskiej odległości od maszyn będących w ruchu, zazwyczaj bezpiecznych w spoczynku, uważana jest za najbardziej ryzykowną dla osób zajmujących się sprzątaniem w przemyśle.
  2. Kwas solny zawarty w niektórych środkach czyszczących jest czynnikiem żrącym i może powodować poparzenia, owrzodzenie i blizny na skórze i błonach śluzowych, jak również zapalenie skóry w przypadku powtarzającego się narażenia. Kontakt kwasu z oczami może powodować utratę wzroku.
  3. Te problemy ergonomiczne i psychospołeczne mogą być wyjątkowo poważne w przypadku kobiet, które w niektórych krajach stanowią duży odsetek pracowników (praca zmianowa mogąca być m.in. przyczyną zaburzeń w funkcjonowaniu organów rozrodczych).
  4. Sprzątacze mogą być narażeni na wiele czynników szkodliwych, typowych dla miejsca, w którym pracują.
Piśmiennictwo

  1. Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z póź.zm);
  2. Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. (Dz. U. Nr 69, poz.332 z póź.zm);
  3. Rozporządzenie MPiPS z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z późn.zm.)
  4. Rozporządzenie RM z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. Nr 114, poz. 545 z póź.zm)
  5. ROZPORZĄDZENIE MPiPS z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr.82, poz. 537);
  6. Informator - "Środki ochrony indywidualnej". - INFOCHRON. Warszawa. CIOP 2000.

Na górę strony

Siedziba instytutu
Strona głównaIndeks słówStrona BIPCIOP
Linia

Copyright © Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy
Wszelkie prawa do udostępnianych materiałów informacyjnych są zastrzeżone.
Kopiowanie w celu rozpowszechniania fragmentów lub całości materiałów jest zabronione. Udostępnione materiały można kopiować zarówno we fragmentach,
jak i w całości wyłącznie na użytek własny.

ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, tel. (+48 22) 623 36 98, fax (+48 22) 623 36 93