|
MIĘDZYNARODOWA KARTA CHARAKTERYSTYKI ZAGROŻEŃ ZAWODOWYCH
SPAWACZ ŁUKIEM ELEKTRYCZNYM
|
Kto to jest spawacz?
Jest to pracownik, który spawa elektrycznie, gazowo, tnie łukiem lub tlenem.
Jakie zagrożenia wiążą się z wykonywaniem tego zawodu?
- Spawacze łukiem elektrycznym narażeni są na poparzenia odpryskującymi, gorącymi kawałkami metalu.
- Podczas spawania/cięcia łukiem elektrycznym emitowane jest promieniowanie ultrafioletowe, które może mieć niekorzystny wpływ na pracownika.
- Spawanie gazowe niesie za soba ryzyko pożaru i wybuchu gazów spawalniczych
- Narażenie spawacza na dymy spawalnicze podczas wykonywania prac powoduje skutki zdrowotne.
- Praca spawacza/przecinacza odbywa się często w wymuszonej pozycji ciała (spawanie w podwójnych zbiornikach itp.), co może powodować bóle pleców, ramion, rąk i nóg.
- Praca spawacza/przecinacza często wymaga przenoszenia ciężkich narzędzi i elementów, co może być przyczyną urazów kręgosłupa.
|
Czynniki środowiska pracy związane z wykonywanym zawodem oraz ich możliwe skutki dla zdrowia
Czynniki mogące powodować wypadki
![](12722) | - Śliskie, nierówne nawierzchnie, drabiny, podesty – możliwość urazów w wyniku poślizgnięcia, potknięcia i upadku, w tym upadku z wysokości
| ![](12739) | - Prąd elektryczny – możliwość porażenia w przypadku wadliwie działającego sprzętu elektrycznego (napięcie na obudowie spawarki elektrycznej, elementach spawanych)
| ![](12741) | - Bardzo wysoka temperatura iskier w kontakcie z palnymi materiałami (np. benzyną, olejem, farbą, drewnem, acetylenem, wodorem) , roztopione krople metali, gorące elementy spawane – możliwość poparzeń rąk, twarzy, szyi i nóg
| | - Opiłki metalu, iskry, krople kwasów - możliwość urazów mechanicznych oczu i twarzy
| ![](12699) | - Urazy kończyn dolnych, spowodowane głównie niewłaściwie mocowanymi elementami ciętymi lub spawanymi
| | - Urazy kończyn górnych, spowodowane pośpiechem, nieuwagą podczas pacy z ostrymi i szorstkimi elementami.
| | - Zapalenie się ubrania roboczego, wywołane nieodpowiednim lub zabrudzonym, głównie substancjami łatwopalnymi.
| | Czynniki fizyczne
![](12723) | - Niedostateczne oświetlenie miejsca pracy zwłaszcza podczas prac w nietypowych miejscach (ciasnych korytarzach, zbiornikach itp.) - możliwość zmęczenia wzroku
| | - Promieniowanie ultrafioletowe (uv), podczerwone (ir) - możliwość uszkodzeń oczu (zaćma), i skóry (poparzenia słoneczne), a po wielu latach ekspozycji także rozwoju nowotworów skóry [patrz: uwaga 1]
| ![](12699) | - Nadmierny hałas – możliwość uszkodzenia słuchu
| ![](12740) | - Wybuch, pożar, spowodowane nieszczelnością instalacji lub buti gazowej (acetylenowej), uszkodzenie palnika lub cofnięcie płomienia, może to spowodować poważne oparzenia lub śmierć.
| | Czynniki chemiczne i pyły
![](12724) | - Pyły i dymy nieorganiczne – możliwość przewlekłego zapalenia oskrzeli i zwłóknienia płuc (pylica spawaczy elektrycznych). Zapylenie, może powodować bóle głowy, duszności lub schorzenia dróg oddechowych.
| ![](12699)
![](12700) | - Beryl - możliwość rozwoju zmian nowotworowych
| | - Dymy metali (w szczególności cynku) - możliwość występowania tzw. gorączki odlewniczej (stan podwyższonej temperatury ciała podobny w przebiegu do grypy)
| ![](12699)
![](12700) | - Mangan, kadm, związki chemiczne wchodzące w skład ekranów ochronnych (argon, hel, dwutlenek węgla) a także chrom, nikiel, stal i inne metale - możliwość zatrucia
| ![](12699) | Czynniki biologiczne
![](12725) | - Brak czynników specyficznych dla zawodu
| | Czynniki ergonomiczne, psychospołeczne i związane z organizacją pracy
![](12726) | - Średnio-ciężka i ciężka praca fizyczna, wykonywana w wymuszonej pozycji ciała (stojącej, pochylonej, kucznej), często w małych przestrzeniach (podwójne dna statków, zbiorników) - możliwość dolegliwości bólowych wynikających z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego [patrz: uwaga 2]
| ![](12701)
![](12702)
![](12703) | - Ręczny transport ciężkich przedmiotów (narzędzia, butle i inne) - możliwość urazów kręgosłupa
| ![](12701) | |
Działania profilaktyczne
![](12699) | Należy stosować specjalne okulary, przyłbice i tarcze chroniące oczy przed promieniowaniem, pyłami, opiłkami metali, iskrami oraz środki ochrony układu oddechowego, ochronniki słuchu, odzież ochronną oraz rękawice ochronne. | ![](12700) | Należy zainstalować skuteczną wentylację wywiewną i klimatyzację w celu zapobiegania zanieczyszczeniu powietrza i stresowi cieplnemu. | ![](12701) | Należy stosować bezpieczne metody podnoszenia i przenoszenia ciężkich lub nieporęcznych ładunków oraz stosować urządzenia mechaniczne ułatwiające podnoszenie i przenoszenie. | ![](12702) | Należy stosować obuwie ochronne zapewniające komfort w czasie długich okresów pracy w pozycji stojącej. Należy stosować maty podłogowe dla zmniejszenia zmęczenia nóg. | ![](12703) | Należy stosować przerwy w pracy na odpoczynek i ćwiczenia dla zapobieżenia urazom wynikającym z przeciążenia układu mięśniowo–szkieletowego. | ![](12739) | Należy sprawdzić drabinę przed wejściem na nią. Nigdy nie należy wchodzić na niestabilnie ustawioną drabinę lub drabinę o śliskich szczeblach. | ![](12740) | Należy stosować ochronniki słuchu. | ![](12741) | Należy sprawdzić stan techniczny urządzeń elektrycznych przed pracą oraz zlecać uprawnionemu pracownikowi naprawę ewentualnych uszkodzeń i okresowy przegląd urządzeń. | ![](12742) | należy poddawać systematycznym kontrolom butle gazowe oraz ich osprzęt, zwracając szczególną uwagę na stan przewodów gumowych, zaworów i butli. |
Informacje szczegółowe
Synonimy | | |
Definicja i/lub opis zawodu
![](12719) | Spawacz łączy lub przecina łukiem elektrycznym w osłonie gazowej lub bez osłony części i elementy konstrukcyjne wykonane ze stali, żeliwa, metali nieżelaznych, i ich stopów, wchodzące w skład maszyn, urządzeń, środków transportu, konstrukcji mostów, budynków, używając elektrycznego źródła ciepła. Dokonuje tego przez stopienie metalu w miejscu łączenia, z dodawaniem spoiwa (z tego samego materiału co elementy spawane), napawanie powierzchni warstwą stopionego materiału przy jednoczesnym topieniu podłoża. Wykonuje spawanie żużlowe, elektronowe i laserowe. | |
Zawody pokrewne | Zawody, w których wykorzystywane są niektóre techniki spawania/cięcia: blacharz, tokarz, kowal, ślusarz oraz spawacz ręczny gazowy, przecinacz, lutowacz, zgrzewacz. | |
Wykonywane czynności | Obsługiwanie i konserwacja narzędzi, maszyn i urządzeń wykorzystywanych podczas spawania łukiem elektrycznym, przestrzeganie technologii procesów i doboru parametrów spawania w zależności od rodzaju konstrukcji, przygotowywanie powierzchni do spawania przez czyszczenie i ukosowanie krawędzi, spawanie łukiem elektrycznym w osłonie gazów obojętnych, sprawdzanie jakości wykonywanych prac spawalniczych na podstawie wyglądu zewnętrznego oraz na podstawie pomiarów za pomocą przyrządów i narzędzi do kontroli złącz spawanych, stosowanie odpowiednich metod spawania łukowego jak: elektrodą otuloną, w osłonie gazów ochronnych, łukiem krytym i łukiem węglowym itp., wykonywanie operacji przecinania metali z wykorzystaniem łuku elektrycznego, wykonywanie szkiców elementów spawanych oraz czytanie rysunków zestawieniowych złożonych konstrukcji spawanych. | |
Podstawowy stosowany sprzęt | Przetwornice, prostowniki, transformatory spawalnicze, automaty i półautomaty spawalnicze, młotki, pilniki, przecinaki, szlifierki, szczotki, przyrządy kontrolno-pomiarowe, elektrody, druty, spawarki (wirujące, transformatorowe, prostownikowe). | |
Miejsca/obszary, gdzie zawód występuje powszechnie | Prace spawalnicze wykonywane są w różnych pomieszczeniach (obszernych halach, małych warsztatach rzemieślniczych), często w kanałach, zbiornikach, podwójnych dnach i komorach statków, we wnętrzu urządzeń technicznych, na wysokości, w kopalniach, w budownictwie. |
Uwagi
![](12720) | - Tzw. „oko łukowe” u spawaczy jest wynikiem krótkotrwałego działania UV na narząd wzroku i objawia się w postaci zapalenia spojówek i rogówki a nawet czasowej ślepoty.
- Spawanie na bardzo ograniczonej przestrzeni utrudnia stosowanie środków ochrony indywidualnej. Należy zwrócić szczególną uwagę na właściwe ich stosowanie w takich warunkach.
| |
Piśmiennictwo
![](12721) |
- Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z póź.zm);
- Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. (Dz. U. Nr 69, poz.332 z póź.zm);
- Rozporządzenie MPiPS z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z późn.zm.)
- ROZPORZĄDZENIE MPiPS z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr.82, poz. 537);
- ROZPORZĄDZENIE MG z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych (Dz. U. Nr 40, poz. 470);
- ROZPORZĄDZENIE MG z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i przebudowie oraz remoncie jednostek pływających (Dz. U. Nr 73, poz. 770 z późn.zm.);
- Rozporządzenie MI z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwo i higiena pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47, poz. 401)
- Informator - „Środki ochrony indywidualnej”. INFOCHRON. Warszawa. CIOP 2000.
|
|
|