Logo CIOP CIOPMapa serwisu English version
CIOPWsteczPoziom wyżejCIOP
SUBSTANCJE CHEMICZNE W ŚRODOWISKU PRACY
.. | Wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń substancji chemicznych | Zagrożenia związane ze stosowaniem substancji i preparatów chemicznych | Proces oceny ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie | Piśmiennictwo

Zagrożenia związane ze stosowaniem substancji i preparatów chemicznych



W zależności od prowadzonej działalności w przedsiębiorstwie, z substancjami i preparatami chemicznymi możemy się spotkać na różnych stanowiskach pracy: w magazynach, w warsztatach produkcyjnych, w laboratoriach, w warsztatach remontowych, oczyszczalniach ścieków itd. Przede wszystkim należy, więc zebrać informacje na temat stosowanych substancji lub preparatów chemicznych. Ważne informacje na temat substancji i preparatów można znaleźć na etykiecie. Karta charakterystyki niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów chemicznych, jeszcze bardziej szczegółowo informuje o niebezpiecznych właściwościach poszczególnych substancji chemicznych lub preparatów, rodzaju i rozmiarach stwarzanego przez nie zagrożenia oraz o zasadach postępowania z nimi, co umożliwia racjonalną i efektywną profilaktykę w zakładach pracy, a także - w przypadku awarii - ochronę ludzi i środowiska poza zakładem przemysłowym.

Substancje i preparaty chemiczne – zgodnie z Ustawą o substancjach i preparatach chemicznych z 11 stycznia 2001 r. (Dz. U. nr 11, poz. 84, zm. Dz. U. nr 142, poz. 1187) – podlegają klasyfikacji pod względem zagrożenia, jakie stanowią dla zdrowia człowieka lub dla środowiska. Osoba wprowadzająca do obrotu substancję niebezpieczną lub niebezpieczny preparat (producent, dystrybutor, importer) jest zobowiązana do bezpłatnego udostępnienia odbiorcy karty charakterystyki, najpóźniej w dniu pierwszej dostawy oraz ma obowiązek zaktualizować kratę w przypadku pojawienia się nowych istotnych danych.

Pracodawca jest zobowiązany do upowszechniania informacji podanych w kartach wśród pracowników. Wpłynie to na ograniczenie niekorzystnych skutków działania substancji lub preparatów chemicznych na zdrowie pracowników.



Informacje dotyczące niekorzystnych skutków, które mogą powodować u pracowników substancje i preparaty chemiczne powinny być przekazywane w sposób jasny i zrozumiały


Pracownicy stosujący substancję lub preparat niebezpieczny mają obowiązek zapoznania się z kartą charakterystyki oraz podjęcia niezbędnych działań zapobiegających powstaniu zagrożenia. Jako niebezpieczne klasyfikuje się substancje lub preparaty chemiczne:

  • właściwościach wybuchowych

  • właściwościach utleniających

  • skrajnie łatwo palne

  • wysoce łatwo palne

  • łatwo palne

  • bardzo toksyczne

  • toksyczne

  • szkodliwe

  • żrące

  • drażniące

  • uczulające

  • rakotwórcze

  • mutagenne

  • działające na rozrodczość

  • niebezpieczne dla środowiska.



Osoba stosująca substancję niebezpieczną lub preparat ma obowiązek zapoznania się z kartą charakterystyki oraz podjęcia niezbędnych działań zapobiegających powstaniu zagrożenia.





Wzór karty charakterystyki substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego oraz sposób jej sporządzania i aktualizowania jest podany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie karty charakterystyki substancji niebezpiecznej i preparatu niebezpiecznego (Dz. U. nr 140, poz. 1171, ze zm. Dz.U. 2005 r., nr 2, poz. 8).
Zgodnie z tym wzorem informacje zawarte w kartach ujęto w 16 następujących punktach:
................................................................


  1. Identyfikacja substancji/preparatu

  2. Skład i informacja o składnikach

  3. Identyfikacja zagrożeń

  4. Pierwsza pomoc

  5. Postępowanie w przypadku pożaru

  6. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska

  7. Postępowanie z substancją/preparatem i jej/jego magazynowanie

  8. Kontrola narażenia i środki ochrony indywidualnej

  9. Właściwości fizykochemiczne

  10. Stabilność i reaktywność

  11. Informacje toksykologiczne

  12. Informacje ekologiczne

  13. Postępowanie z odpadami

  14. Informacje o transporcie

  15. Informacje dotyczące przepisów prawnych

  16. Inne informacje


Substancje i preparaty niebezpieczne podlegają zgłoszeniu do Biura do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych.

Wykaz substancji niebezpiecznych wraz z ich klasyfikacją i oznakowaniem znajduje się w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 września 2005 r. (Dz. U. nr 201, poz. 1674).

Kryteria i sposoby klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. (Dz. U. nr 171, poz. 1666, zm. Dz.U. nr 243/2004, poz. 2440).

Na każdym opakowaniu zawierającym niebezpieczną substancję lub preparat, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz. U. nr 173, poz. 1679, ze zm. 2004 r., Dz.U. nr 260 poz. 2595), powinna być trwale przytwierdzona etykietka zawierająca następujące elementy:

  • nazwa substancji lub nazwa handlowa preparatu, przeznaczenie preparatu

  • nazwa lub imię i nazwisko, adres i numer telefonu producenta substancji lub preparatu, a w przypadku substancji lub preparatów produkowanych za granicą także importera lub dystrybutora wprowadzającego substancje lub preparat do obrotu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej

  • nazwę chemiczną lub nazwy chemiczne substancji obecnych w preparacie w oparciu o kryteria podane w ww. rozporządzeniu

  • znak lub znaki ostrzegawcze i napisy określające ich znaczenie

  • zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia wynikającego z niebezpieczeństwa związanego ze stosowaniem substancji lub preparatu (zwroty R)

  • zwroty opisujące bezpieczne warunki stosowania substancji lub preparatu (zwroty S)


Minister Zdrowia określił również obowiązek dostarczenia karty charakterystyki niektórych preparatów niezaklasyfikowanych jako niebezpieczne (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 sierpnia 2002 r., Dz. U. nr 142, poz. 1194).

Symbol nauki
Strona głównaIndeks słówStrona BIPCIOP


Oferta CIOP-PIB
więcej



Linia

Copyright © Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowy Instytut Badawczy
Wszelkie prawa do udostępnianych materiałów informacyjnych są zastrzeżone.
Kopiowanie w celu rozpowszechniania fragmentów lub całości materiałów jest zabronione. Udostępnione materiały można kopiować zarówno we fragmentach,
jak i w całości wyłącznie na użytek własny.

ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa, tel. (+48 22) 623 36 98, fax (+48 22) 623 36 93

Zapraszamy